From the first day we entered Togo, we were lucky enough to explore the countryside of this tiny African country and be hosted by local families. This was made possible via many American volunteers, who are scattered all over Togo and usually live together with some local family. That’s how we arrived in Chelsea’s village, asking for the white woman’s house. Some barefoot, one-arm young man in dirty clothes lead us there. He seemed like a humble man but nevertheless he was the chief of the village!

    Chelsea’s host family was very welcoming. They brought us some chairs to sit on and various people were coming to greet us. They were bowing to the ground to pay their respects, making handshakes with both hands. They brought us to drink some water inside a bowl they make out of the shell of calabash. It is tradition here for the one offering something to taste it first himself, in order to verify that there is no poison in it! So, the woman who brought us the water had a sip first and then gave it to us. The family was thanking Chelsea over and over again for bringing the white people to their house! Don’t get suspicious. They had no profit whatsoever, they just felt really honored to have us there.

This was the first family that hosted us in Togo. Unfortunately, small kids always get to eat the leftovers and as their food is not nutritious enough, swollen bellies are a common sight.

    It was the season when many memorial services are held. So, that Sunday three memorials were taking place in the village. Many times they have to postpone them in order to save some money, as they use to spend a lot on memorials and funerals, even if they are poor. In Togo, when the deceased is elder, the funeral is a joyful celebration. When the one who died is a child, however, the funeral is a mournful ceremony.

   The first memorial was a Christian one, the second was Muslim and Animist was the third one. Relatives were coming from all over the country, even from Burkina Faso. We were all sitting on benches and women were serving us some food: a ball of mashed yam, called fufu, accompanied by meat and some green-leave sauce. At the Christian memorial they also served beer made out of millet. So, many people would pay a visit just to have a drink. It was so crowded, as if it was a fair! There were even some vendors there, selling their stuff.

Painting the house of Will’s host family.

   Visiting volunteer after volunteer we were gradually moving south. We visited the Koutammakou area, famous for the architecture of the Tamberma tribe. It is even listed as a UNESCO World Heritage Site. Indeed, the huts of this tribe are very distinctive and impressive ones! They usually unfold in three different levels and they are properly designed in order to protect the family from any intruder.

Every hut of the Tamberma tribe is like a miniature fort, protecting the family from the intruders.

   From Atakpamé we headed west, taking a road which used to be tarred… many, many years ago. Nowadays, there is just a series of innumerous huge potholes left, that made even Christina miss the dirt roads I discover all the time. We visited the spectacular Akloa Waterfall near Badou! We hiked through the jungle and we saw trees of bananas, cocoa, coffee, cassava, as well as the exquisite plant where pineapple grows, looking like a diamond in the centre of a jewel. After this short hiking we were all sweaty, so what’s more delightful than taking a dip inside the small pond forming at the bottom of the waterfall…

This is the stunning plant where our beloved, juicy pineapples grow!

   The off-road route we took from Badou to Kpalimé was by far the most beautiful we did in Togo. The scenery was mountainous and the views from above were breathtaking! It reminded us of our beloved Guinea for a while… In Kpalimé we were hosted by Matthias, a German in our age, who has visited a big part of our world with just a backpack, without even carrying a camera! He and his friends all ride motorcycles, so that weekend we went together for a ride on the dirt tracks around this lush and beautiful area.

The mountainous route from Badou to Kpalimé was our favourite in Togo!

   In Lomé, the capital of Togo, we saw the sea again, after almost two months. We didn’t miss the chance to take a dip there as well! After wandering in the area around, having spent three weeks in Togo, we headed to the border with Benin. We were delighted to have explored profoundly this country, having been under its skin, and all this thanks to the wonderful people we met…

The mountainous South Togo reminded us of our beloved Guinea!

Here you can watch the video about our trip in Togo (with English subtitles):

Soundtracks (music from Togo):
Peter Solo & Kakarako – Live
Tchebe Tchebe (traditional stilt dance)
Bella Bellow – Dasi Ko

   Από την πρώτη μέρα που μπήκαμε στο Τόγκο, είχαμε την ευκαιρία να εξερευνήσουμε την επαρχία αυτής της μικρής αφρικανικής χώρας και να φιλοξενηθούμε από ντόπιες οικογένειες. Σ’ αυτό μας βοήθησαν διάφοροι Αμερικάνοι εθελοντές, που βρίσκονται διάσπαρτοι στο Τόγκο και συνήθως μένουν μαζί με κάποια ντόπια οικογένεια. Έτσι βρήκαμε το χωριό της Chelsea και ρωτήσαμε πού είναι το σπίτι της λευκής γυναίκας. Μας οδήγησε εκεί κάποιος ξυπόλητος νεαρός, που φορούσε βρώμικα ρούχα και του έλειπε το δεξί χέρι. Φαινόταν ταπεινός άνθρωπος κι όμως ήταν ο φύλαρχος!

    Η οικογένεια που φιλοξενεί τη Chelsea μας καλωσόρισε κατευθείαν. Μας έφεραν καρέκλες για να κάτσουμε κι έρχονταν διάφοροι να μας χαιρετήσουν. Έσκυβαν μέχρι το έδαφος για να μας εκφράσουν το σεβασμό τους και μας έκαναν χειραψία με τα δυο τους χέρια. Μας έφεραν νερό μέσα σ’ ένα απ’ αυτά τα μπολ που φτιάχνουν απ’ το φλοιό ενός είδους κολοκύθας (calabash). Εδώ αυτός που προσφέρει κάτι, δοκιμάζει πρώτα λίγο, για να δείξει πως δεν είναι δηλητήριο! Έτσι η γυναίκα που μας έφερε το νερό, ήπιε μια γουλιά κι ύστερα μας το έδωσε. Η οικογένεια ευχαριστούσε την Chelsea ξανά και ξανά, επειδή έφερε τους λευκούς στο σπίτι τους! Μην πάει το μυαλό σας στο πονηρό. Δεν είχαν κανένα κέρδος, αλλά ένιωθαν τιμή που μας φιλοξενούσαν.

Αυτή ήταν η πρώτη οικογένεια που μας φιλοξένησε στο Τόγκο. Δυστυχώς, τα μικρά παιδιά τρων πάντα τα περισσεύματα κι επειδή τα φαγητά τους δεν είναι θρεπτικά, οι τουμπανιασμένες κοιλιές αποτελούν κοινή θέα.

    Ήταν η εποχή που κάνουν τα μνημόσυνα, οπότε εκείνη την Κυριακή είχε τρία στο χωριό. Πολλές φορές τα καθυστερούν έως ότου να συγκεντρώσουν τ’ απαραίτητα χρήματα, αφού ξοδεύουν πολλά στα μνημόσυνα και τις κηδείες, ακόμη κι αν δεν τους περισσεύουν. Στο Τόγκο, όταν ο νεκρός είναι ηλικιωμένος, η κηδεία είναι χαρμόσυνη γιορτή. Όταν, όμως, πρόκειται για παιδί που πέθανε, τότε η κηδεία αποτελεί μια θλιβερή τελετή.

   Το ένα μνημόσυνο ήταν χριστιανικό, το άλλο μουσουλμανικό και το τρίτο ανιμιστικό. Έρχονταν διάφοροι συγγενείς απ’ όλη τη χώρα, ακόμη κι απ’ τη Μπουρκίνα Φάσο. Μας έβαζαν όλους να κάτσουμε σε κάποια παγκάκια κι οι γυναίκες μας σέρβιραν φαγητό: μια μπάλα από αλεσμένες γλυκοπατάτες που συνοδευόταν από κρέας ή σάλτσα από διάφορα φύλλα. Στο χριστιανικό μνημόσυνο σέρβιραν και μπύρα από κεχρί, οπότε πολλοί πήγαιναν εκεί για να πιούν. Είχε τόσο κόσμο, που ήταν σαν πανηγύρι! Μέχρι και πλανόδιοι είχαν έρθει, που πουλούσαν την πραμάτειά τους.

Βάφοντας το σπίτι της οικογένειας όπου μένει ο Will, ένας από τους Αμερικάνους εθελοντές.

   Πηγαίνοντας από εθελοντή σ’ εθελοντή κινιόμασταν σταδιακά προς τα νότια. Επισκεφτήκαμε την περιοχή Koutammakou, που φημίζεται για την αρχιτεκτονική της φυλής Tamberma. Μάλιστα, έχει χαρακτηριστεί από την UNESCO ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Πραγματικά, οι καλύβες της φυλής αυτής είναι πολύ ιδιαίτερες κι εντυπωσιακές! Συνήθως αναπτύσσονται σε τρία διαφορετικά επίπεδα κι είναι σχεδιασμένες έτσι, ώστε να προφυλάσσουν την οικογένεια απ’ τους εχθρούς.

Κάθε καλύβα της φυλής Tamberma είναι σαν ένα μικρό φρούριο έτσι, ώστε να προφυλάσσει την οικογένεια απ’ τους εχθρούς.

   Από το Atakpamé κατευθυνθήκαμε δυτικά, ακολουθώντας ένα δρόμο που είχε ασφαλτοστρωθεί πριν πολλά-πολλά χρόνια. Τώρα πια έχει μείνει μόνο ένα δίκτυο από τεράστιες λακκούβες, που έκαναν ακόμη και τη Χριστίνα ν’ αναπολεί με νοσταλγία τους χωματόδρομους που ξετρυπώνω κάθε φορά. Κοντά στο Badou επισκεφτήκαμε τον εντυπωσιακό Καταρράκτη Akloa! Περπατήσαμε στη ζούγκλα κι είδαμε μπανανιές, κακαόδεντρα, καφέ, κασάβα, αλλά και τα πανέμορφα φυτά όπου φυτρώνει ο ανανάς, σα διαμάντι στο κέντρο ενός κοσμήματος. Αφού είχαμε γίνει μούσκεμα στον ιδρώτα μετά απ’ αυτήν τη μικρή πεζοπορία, τι πιο απολαυστικό από το να βουτήξουμε στα δροσερά νερά που έφερνε ο καταρράκτης…

Απ’ αυτό το πανέμορφο φυτό βγαίνουν οι αγαπημένοι μας, ζουμεροί ανανάδες!

   Η εκτός δρόμου διαδρομή που επιλέξαμε για να πάμε απ’ το Badou στο Kpalimé ήταν αναμφισβήτητα η πιο όμορφη που κάναμε στο Τόγκο. Το τοπίο ήταν ορεινό κι η θέα από ψηλά ήταν εντυπωσιακή! Μας θύμισε για λίγο την αγαπημένη μας Γουινέα… Στο Kpalimé μας φιλοξένησε ο Matthias, ένας Γερμανός στην ηλικία μας, που έχει γυρίσει ένα μεγάλο μέρος του κόσμου μας μ’ ένα σακίδιο στην πλάτη, χωρίς να κουβαλά ούτε καν φωτογραφική μηχανή! Η παρέα του έχει μοτοσυκλέτες, οπότε το Σαββατοκύριακο κάναμε όλοι μαζί μια βόλτα στους χωματόδρομους της ευρύτερης περιοχής, που είναι πλούσια σε βλάστηση και ομορφιά.

Η ορεινή διαδρομή απ’ το Badou προς το Kpalimé ήταν η αγαπημένη μας στο Τόγκο!

   Στην πρωτεύουσα του Τόγκο, το Lomé, είδαμε ξανά θάλασσα μετά από σχεδόν δυο μήνες. Δε χάσαμε την ευκαιρία να κάνουμε κι εκεί μια βουτιά! Αφού περιπλανηθήκαμε στη γύρω περιοχή, μετά από τρεις ‘βδομάδες στο Τόγκο, κατευθυνθήκαμε προς τα γειτονικά σύνορα του Μπενίν. Νιώθαμε πολύ ευχαριστημένοι που καταφέραμε να εξερευνήσουμε σε βάθος αυτήν τη χώρα και να μπούμε κάτω από την επιδερμίδα της κι αυτό χάρη στους υπέροχους ανθρώπους που συναντήσαμε…

Το ορεινό, Νότιο Τόγκο μας θύμισε την αγαπημένη μας Γουινέα!

Εδώ μπορείτε να παρακολουθήσετε το βίντεο απ’ το ταξίδι μας στο Τόγκο:

Soundtracks (μουσική απ’ το Τόγκο):
Peter Solo & Kakarako – Live
Tchebe Tchebe (παραδοσιακός χορός με ξυλοπόδαρα)
Bella Bellow – Dasi Ko

   I met Philippe at the Immigrants Joint in Thessaloniki, Greece just before setting off for our trip to Africa. He was born in Ivory Coast in 1978 but his roots lie in Burkina Faso. For the past decades Ivory Coast had been the financial giant in West Africa and as a consequence many economic immigrants were drawn there. Later, his family returned to Burkina Faso but his parents are no longer alive.

   At his twenties, Philippe started a small furniture manufacturing business with a friend of his. One of the Canadian companies that exploit the gold deposits in Burkina Faso was one of Philippe’s best customers. But still, how many furniture would they buy? Philippe had to change trade and started a small business selling carpets along with his sister. However, his sister got married and she stopped working, so they had to close down this shop as well.

   Since a long time ago, Philippe was thinking to immigrate to Europe. As these countries of West Africa were French colonies just a few decades ago, most of the people living here speak French. That makes France the obvious choice when they decide to immigrate. The French embassy, however, refused to grant a visa to Philippe.

   Philippe started thinking about immigrating to Greece. When I asked him why did he choose Greece, I was really astonished by his reply… He is a Catholic Christian and he was always reading in the Bible about the Greeks. So, the poor guy thought that there would be some nice people living there. When he took the plane and arrived to Athens, he was disappointed… He worked there for two years and during this time he met many employers that did not treat him well, so he immediately walked out on them.

   Now he lives in Thessaloniki, Greece and he works in a shop selling car spare parts. He is happy there. He attends the liturgy regularly and he even has a friend who is a priest. He is renting a two-bedroom apartment where he lives together with a countryman of his. He goes often to the Immigrants Joint, either to attend English and guitar classes or to watch the movie on Sunday evening. While speaking in Greek, telling me all about his country, he gave me the contact of his brother, in order to meet him in Ouagadougou.

We finally met Cyrille, Philippe’s brother, in Ouagadougou!

   So, here we are in Ouagadougou, one year later, eating brochettes with Cyrille, Philippe’s brother. When we called him and told him that we were in town, he immediately came on his motorcycle to meet us. Cyrille is ten years younger than Philippe. He is a nice, low-key and well educated guy. He holds a Master in the faculty of water treatment and apart from his mother tongue he speaks French, as well as English. He is working on his specialty eight hours per day, five days per week and he has a salary of 200 euros per month. That is considered to be a good salary by Burkina Faso’s standards, so Cyrille is quite pleased.

   Contrary to his brother, Cyrille does not plan to immigrate. His supervisors sent him for training to France for two weeks but he did not really enjoyed life there. He thought of it as quite hard to live, since everything is expensive and people do not socialize easily. He prefers life in Burkina Faso, where people are very sociable and they have solidarity.

   By meeting both Philippe and Cyrille, we were quite satisfied about accomplishing our mission. No need to hide that we were eager to arrive in Burkina Faso for this reason alone! We were delighted to finally meet two amazing guys who had many things to teach us about life in their homeland as well as life in our homeland too…

   Γνώρισα τον Philippe στο Στέκι Μεταναστών της Θεσσαλονίκης, λίγο πριν ξεκινήσουμε το ταξίδι μας στην Αφρική. Γεννήθηκε το 1978 στην Ακτή Ελεφαντοστού, αλλά κατάγεται απ’ τη Μπουρκίνα Φάσο. Η Ακτή Ελεφαντοστού τις τελευταίες δεκαετίες ήταν ο οικονομικός κολοσσός της Δυτικής Αφρικής, οπότε προσέλκυε πολλούς οικονομικούς μετανάστες. Αργότερα η οικογένειά του επέστρεψε στη Μπουρκίνα Φάσο, αλλά οι γονείς του δε ζουν πια.

   Ο Philippe στα είκοσί του άνοιξε ένα μικρό επιπλοποιείο μαζί με κάποιον φίλο του. Μια από τις καναδέζικες εταιρείες που εκμεταλλεύεται το χρυσάφι της Μπουρκίνα Φάσο ήταν από τους καλύτερους πελάτες του Philippe. Πόσα έπιπλα, όμως, ν’ αγοράσουν κι αυτοί; Ο Philippe άλλαξε επάγγελμα κι άνοιξε ένα μαγαζάκι όπου εμπορευόταν χαλιά μαζί με την αδερφή του. Η αδερφή του παντρεύτηκε, οπότε σταμάτησε τη δουλειά κι έτσι το ‘κλεισαν κι αυτό το μαγαζί.

   Ο Philippe ήθελε από καιρό να μεταναστεύσει στην Ευρώπη. Επειδή αυτές οι χώρες αποτελούσαν γαλλικές αποικίες μέχρι πριν από λίγες δεκαετίες, οι περισσότεροι άνθρωποι που ζουν εδώ μιλούν γαλλικά. Έτσι η Γαλλία είναι η πρώτη τους επιλογή όταν θέλουν να μεταναστεύσουν. Η γαλλική πρεσβεία, όμως, αρνήθηκε να χορηγήσει βίζα στον Philippe.

   Ο Philippe άρχισε να σκέφτεται την Ελλάδα. Όταν τον ρώτησα γιατί επέλεξε την Ελλάδα, έμεινα έκπληκτος από την απάντησή του… Είναι χριστιανός καθολικός και πάντα διάβαζε στη Βίβλο για τους Έλληνες, οπότε πίστευε, ο καημένος, πως θα ζουν καλοί άνθρωποι εκεί. Όταν πήρε το αεροπλάνο κι έφτασε τελικά στην Αθήνα, απογοητεύτηκε… Δυο χρόνια εργάστηκε εκεί, αλλά συνάντησε αρκετά αφεντικά που δεν του συμπεριφέρονταν καθόλου καλά, οπότε τους παρατούσε αμέσως.

   Τώρα πια ζει στη Θεσσαλονίκη κι εργάζεται σ’ ένα κατάστημα με ανταλλακτικά αυτοκινήτων. Εκεί είναι ευχαριστημένος. Εκκλησιάζεται τακτικά και μάλιστα έχει κι ένα φίλο ιερέα. Νοικιάζει ένα σπίτι με δυο υπνοδωμάτια, όπου συγκατοικεί μαζί μ’ ένα συμπατριώτη του. Στο Στέκι Μεταναστών πηγαίνει συχνά, είτε για να παρακολουθήσει τα μαθήματα αγγλικών και κιθάρας είτε για να δει την ταινία της Κυριακής. Καθώς μιλούσαμε στα ελληνικά και μου έλεγε για τη χώρα του, μου έδωσε τα στοιχεία του αδερφού του, για να πάω να τον βρω στην Ouagadougou.

Με τον Cyrille, τον αδερφό του Philippe, στην Ouagadougou!

   Ακριβώς ένα χρόνο μετά, να ‘μαστε στην Ouagadougou, να τρώμε σουβλάκια με τον Cyrille, τον αδερφό του Philippe. Μόλις του τηλεφωνήσαμε και του ‘παμε πως βρισκόμαστε στην πόλη του, αμέσως ήρθε με το μηχανάκι του να μας γνωρίσει. Ο Cyrille είναι δέκα χρόνια μικρότερος από τον Philippe. Είναι ένα συμπαθητικό, χαμηλών τόνων και μορφωμένο παιδί. Έχει Master στον τομέα της απολύμανσης του νερού κι εκτός από τη μητρική του γλώσσα, μιλά γαλλικά, αλλά κι αγγλικά. Εργάζεται στην ειδικότητά του οχτώ ώρες την ημέρα και πέντε μέρες την εβδομάδα. Πληρώνεται 200 ευρώ το μήνα. Ο μισθός του θεωρείται αρκετά καλός στη Μπουρκίνα Φάσο, οπότε ο Cyrille είναι ευχαριστημένος.

   Αντίθετα με τον αδερφό του, ο Cyrille δε θέλει να μεταναστεύσει. Οι εργοδότες του τον έστειλαν στη Γαλλία για δυο ‘βδομάδες, για να εκπαιδευτεί, αλλά η ζωή εκεί δεν του άρεσε. Του φάνηκε δύσκολη, αφού τα πάντα είναι ακριβά κι ο κόσμος είναι πιο κλειστός. Προτιμά τη ζωή στη Μπουρκίνα Φάσο, όπου οι άνθρωποι είναι πιο κοινωνικοί κι υπάρχει αλληλεγγύη.

   Γνωρίζοντας τον Philippe και τον Cyrille, νιώσαμε μεγάλη ικανοποίηση που φέραμε κι αυτή μας την αποστολή εις πέρας. Δε σας κρύβουμε πως μόνο και μόνο γι’ αυτό το λόγο, ανυπομονούσαμε να φτάσουμε στη Μπουρκίνα Φάσο! Χαρήκαμε πολύ που, τελικά, γνωρίσαμε δυο υπέροχους ανθρώπους που είχαν να μας διδάξουν πολλά για τη ζωή στον τόπο τους, αλλά και για τη ζωή τους στους δικούς μας τόπους…

   We were planning for quite some time to meet up with Stergios, who is traveling in Africa on his Vespa, and Liam, a guy from Great Britain who is traveling with Stergios on his old 90 cc moped. So, we made a detour, in order to narrow the distance between us and finally, it was close to the Ghanaian border when I saw two overloaded two-wheel vehicles coming towards us and I knew it was them! We pulled over and greeting one another took us some time… Meeting up was really unbelievable! We found a quite spot to wild camp and we spent two days there, talking endlessly about the experiences we had in Africa so far, as well as the next stage of our trip. We had so much to tell…

Incredible meeting with Stergios, who is traveling in Africa on his Vespa!

   After having bidden farewell to Stergios and Liam, not knowing if we would meet in Africa again, we headed southwest in Burkina Faso, while the guys entered Ghana, the country we had just left behind. Day by day we would realize that the northern winds blowing from the Sahara, the ones that drop the temperatures, were dying down. The hot season was about to start and the further we were moving into March, the more we could feel the heat wearing us out.

The weird rock formations in Sindou

   In the country’s southwest we visited two sites, Sindou Peaks and Dômes de Fabedougou, both being peculiar rock formations. They were cool but nothing like Meteora in Greece! We were much more impressed by an old, deserted settlement, barely known but, in our opinion, much more important. It is situated near the village of Niansogoni, where the borders of Burkina Faso, Ivory Coast and Mali meet. Climbing up a hill, we suddenly found ourselves in front of a hidden rock facade. Inside its coves many huts out of mud were built! The natives inhabited these huts in order to be protected by both their enemies and the elements of nature. Inside the coves they would be protected from the sun as well as the rain. They would use some of the huts for housing, while in others they would cook or produce the local beer made out of millet. The supplies were kept inside huge earthenware jars, while in some huts we could see some kind of vault, where they kept the family’s valuables.

This deserted settlement was built out of mud in the facade of a rock, really isolated from the rest of the world.

   While heading north, we were being hosted by many friendly locals that we met through CouchSurfing. Mohamed was one of them, a student longing for knowledge, dreaming of traveling all over the world while studying. Families in West Africa usually live in compounds of huts or buildings built around a communal yard. Naturally, three generations coexist inside these compounds, with the families consisting of ten to twenty people. There is, however, a nice atmosphere of collaboration and solidarity, even though arguments are not unknown during everyday life.

That’s how a compound of huts in the countryside usually looks like, inside of which inhabits a large family together with their domestic animals.

   It was then when something inexplicable occurred… The tread of the rear tyre of my motorcycle was torn! Because of that the tube got punctured. Where we were it was impossible for us to find a new tyre. So, I had to replace just the tube, covering the torn spot of the tread from the inside with a double piece of an old tube, in order to protect the new one. As if that was not enough, in less than a hundred kilometers (62 miles), I ran over a huge bolt and the tube was punctured again! Happily, we always carry two spare tubes.

In just a hundred kilometers (62 miles) I replaced the tube twice!

   Unfortunately, the torn spot of the tyre later became so wide that the tube was forming a bump out of the tyre! We were half way our route, so I was running out of choices… I deflated the tube slightly, in order to prevent it from hanging out of the tyre and tied a rope around this part, to protect the tube from touching the tarmac. This way we covered 80 kilometres (50 miles) and we arrived in Bobo-Dioulasso, the country’s second largest city. That’s where, after a lot of searching, I was able to find a tyre of proper dimensions.

We arrived in the capital with the most “African” name!

   Arriving in Ouagadougou, we were delighted to meet some friends of Akis Temperidis and Vula Netu, the Greeks who had travelled around the world on a Land Rover! That’s how we found ourselves being hosted by Georges and Connie, a couple that spent two years travelling in America and Africa on a Land Rover. It was really enjoyable hanging around in the evening, exchanging stories from our travels and even organizing screenings of the videos we have made from the African countries we have visited so far.

Akis and Vula’s sticker stands still proud on Georges and Connie’s car!

   We spent the International Women’s Day in Ouagadougou. Burkina Faso is one of the countries that this day is vividly celebrated. Contrary to the rest of the year, this day it is men who go to the market and they are always surprised to find out how hard it is to do the grocery shopping with the little money that they usually give to their wives for this purpose.

   We were thrilled to attend the celebrations of the A.M.P.O. organization, where Connie volunteers. We saw many women that this active organization rescued out of poverty. Many of them had been orphans when in their childhood, others had been pregnant without being married, something that led them out of their family, some had been abandoned by their husbands, while quite a few of them were infected by AIDS or other illnesses. The organization, founded by Katrin, a German living in Burkina Faso the last 23 years, uses people’s donations, not to spread money around, but to train the locals in need and help them improve their lives based on their own skills.

Celebration of International Women’s Day at the A.M.P.O. organization.

   There, we were really surprised to meet a Greek doctor living in Germany, who, through his medical association, visits many developing countries, operating voluntarily the ones in need. He is retired now, but he used to be a director in many hospitals in Germany. Once he was summoned by the Greek embassy to work in Greece and he was assigned to the A.H.E.P.A. Hospital. He didn’t stand the situation more than fourteen days! When he found out that it takes a bribe to get proper treatment, while doctors don’t give a damn about whether people live or die, he informed his supervisors that he was not willing to practice medicine in such an immoral way and he returned to Germany. That’s so typical… Whoever is honest enough not to knuckle under corruption sees self-exile as the only way to stay moral. Then, who are the ones who stay in Greece? They are the corrupted ones and some few romantics who stand up, dedicating their lives to a heroic struggle in order to make things better.

The traditional huts in the village of Tangassogo are known for their distinct architecture.

   When we finally had all the essential visas in our passports, we reluctantly bid farewell to Georges and Connie and headed to the south of the country. We really wanted to visit the villages of the Gourounsi tribe, which are famous for the architecture of their huts. There are no windows, in order to protect the interior from the sun, while the outer facade is embellished with distinct symbols. The openings are low and the main entrance is protected from inside by a short wall. This way, when an intruder would force his way into the hut, entering by ducking was enough for him to end up decapitated before having his vision accustomed to the darkness of the hut.

That’s how a typical hut of the Gourounsi tribe looks like: no windows, low entrance and symbols embellishing the exterior.

   After an entire month in Burkina Faso, we took the dirt roads leading to Togo. We left one more country behind us, having acquired beautiful experiences and having met interesting people…

Here you can watch the video about our trip in Burkina Faso (with English subtitles):

Soundtracks (music from Burkina Faso):
Farafina – Bi Mousso
Farafina – Lanaya
Farafina – Hereyo Mibi
Victor Démé – Sabu

   Εδώ και καιρό κανονίζαμε να βρεθούμε με το Στέργιο, που ταξιδεύει στην Αφρική με τη Vespa του και το Liam, τον Άγγλο που συνταξιδεύει με το Στέργιο μ’ ένα παλιό παπάκι 90 κυβικών εκατοστών. Κάναμε μια παράκαμψη έτσι, ώστε να πάμε πιο κοντά προς αυτούς και τελικά, κοντά στα σύνορα με τη Γκάνα, είδα δυο ογκώδη μηχανάκια να ‘ρχονται, οπότε κατάλαβα πως είναι αυτοί! Σταματήσαμε στην άκρη του δρόμου κι αρχίσαμε τις χαιρετούρες… Ήταν απίστευτο που τελικά συναντηθήκαμε! Βρήκαμε ένα ήσυχο μέρος να κατασκηνώσουμε κι αράξαμε εκεί δυο μέρες συζητώντας ατελείωτα για τις εμπειρίες μας στην Αφρική μέχρι στιγμής, αλλά και για τη συνέχεια του ταξιδιού. Είχαμε τόσα πολλά να πούμε…

Συνάντηση κορυφής με το Στέργιο, που ταξιδεύει στην Αφρική με τη Vespa του!

   Αφού αποχαιρετίσαμε το Στέργιο και το Liam, μη γνωρίζοντας αν θα ξανασυναντηθούμε στην Αφρική, κατευθυνθήκαμε προς τα νοτιοδυτικά της Μπουρκίνα Φάσο, ενώ τα παιδιά μπήκαν στη Γκάνα, από την οποία εμείς μόλις είχαμε βγει. Μέρα με τη μέρα διαπιστώναμε πως κοπάζει ο βοριάς που φυσά απ’ τη Σαχάρα και ρίχνει κάπως τις θερμοκρασίες. Η θερμή περίοδος ήταν προ των πυλών κι όσο περνούσαν οι μέρες του Μαρτίου, τόσο περισσότερο τη νιώθαμε να μας εξουθενώνει.

Οι αλλόκοτοι πέτρινοι σχηματισμοί του Sindou

   Στα νοτιοδυτικά της χώρας επισκεφτήκαμε δυο μέρη, το Sindou και το Dômes de Fabedougou, που διαθέτουν κάποιους αλλόκοτους πέτρινους σχηματισμούς. Ωραίοι ήταν, αλλά σαν τα Μετέωρα δεν ήταν! Πολύ περισσότερο μας εντυπωσίασε ένας παλιός, εγκαταλειμμένος οικισμός, που δεν είναι καθόλου γνωστός, αν κι έχει πολύ μεγαλύτερη αξία, κατά τη γνώμη μας. Βρίσκεται κοντά στο χωριό Niansogoni, εκεί που συναντώνται τα σύνορα της Μπουρκίνα Φάσο, της Ακτής Ελεφαντοστού και του Μάλι. Σκαρφαλώνοντας σ’ ένα λόφο, βρεθήκαμε ξαφνικά μπροστά σε μια κρυμμένη πρόσοψη ενός βράχου, η οποία είχε κοιλότητες γεμάτες καλύβες φτιαγμένες από λάσπη! Εκεί ζούσαν οι ιθαγενείς για να προστατευθούν από τους εχθρούς τους, αλλά κι από τα στοιχεία της φύσης. Ο ήλιος δεν τους έβλεπε μέσα στις κοιλότητες αυτές, ενώ προφυλάσσονταν κι απ’ τη βροχή. Κάποιες από τις καλύβες χρησιμοποιούνταν για στέγαση, ενώ σ’ άλλες μαγείρευαν ή παρασκεύαζαν το τοπικό είδος μπύρας που φτιάχνεται από κεχρί. Τα τρόφιμα τα διατηρούσαν μέσα σε τεράστια πιθάρια, ενώ μερικές καλύβες είχαν κρύπτες στο έδαφος, όπου φυλούσαν τα πολύτιμα αντικείμενα της οικογένειας.

Ο εγκαταλειμμένος αυτός οικισμός είναι χτισμένος από λάσπη στην πρόσοψη ενός βράχου, αποκομμένος από τον υπόλοιπο κόσμο.

   Καθώς προχωρούσαμε προς τα βόρεια, μας φιλοξενούσαν διάφοροι φιλικοί ντόπιοι, που γνωρίζαμε μέσω του CouchSurfing. Ο Μωχάμετ ήταν ένας απ’ αυτούς, ένας φοιτητής που διψά για μάθηση κι ονειρεύεται να ταξιδέψει όλο τον κόσμο σπουδάζοντας. Περιττό να πούμε πως, δυστυχώς, τέτοια όνειρα σ’ αυτές τις χώρες παραμένουν απλώς όνειρα… Οι οικογένειες στη Δυτική Αφρική ζουν, συνήθως, σε συγκροτήματα που αποτελούνται από διάφορες καλύβες ή δωμάτια, χτισμένα γύρω από μια κοινόχρηστη αυλή. Βέβαια, τρεις γενιές συγκατοικούν σ’ αυτούς τους χώρους, οπότε οι οικογένειες αυτές αποτελούνται από δέκα έως είκοσι άτομα. Υπάρχει, πάντως, ένα όμορφο κλίμα συνεργασίας κι αλληλεγγύης, αν κι οι καβγάδες δε λείπουν από την καθημερινότητα.

Κάπως έτσι είναι συνήθως ένα σύμπλεγμα από καλύβες στην επαρχία, στο οποίο μένει μια μεγάλη οικογένεια μαζί με τα ζώα της.

   Κάπου εκεί έγινε κάτι απίστευτο… Σκίστηκε το πέλμα του πισινού ελαστικού της μοτοσυκλέτας μου! Αυτή ήταν η αιτία να τρυπήσει η σαμπρέλα. Εκεί που ήμασταν, ήταν αδύνατον να βρω καινούριο ελαστικό. Αναγκαστικά, άλλαξα μόνο τη σαμπρέλα, ενώ κάτω απ’ το σκίσιμο του ελαστικού έβαλα ένα διπλό κομμάτι παλιάς σαμπρέλας, για να προφυλάξει την καινούρια μου σαμπρέλα. Σα να μην έφτανε αυτό, σε λιγότερο από 100 χιλιόμετρα, πάτησα ένα τεράστιο μπουλόνι και ξανατρύπησε η σαμπρέλα! Ευτυχώς που κουβαλάμε δύο εφεδρικές σαμπρέλες πάντα.

Μέσα σ’ εκατό χιλιόμετρα άλλαξα σαμπρέλα δυο φορές!

   Δυστυχώς, αργότερα το σκίσιμο του ελαστικού έγινε τόσο μεγάλο, που η σαμπρέλα έκανε καρούμπαλο κι έβγαινε έξω! Ήμασταν στη μέση του δρόμου, οπότε δεν είχα πολλές επιλογές… Ξεφούσκωσα κάπως τη σαμπρέλα, για να μην προεξέχει απ’ το λάστιχο κι έδεσα ένα σκοινί σ’ εκείνο το κομμάτι, για να μην πατά η σαμπρέλα στην άσφαλτο. Έτσι καλύψαμε ογδόντα χιλιόμετρα, ώσπου φτάσαμε στην πόλη του Bobo-Dioulasso, τη δεύτερη μεγαλύτερη της χώρας. Εκεί, μετά από αρκετή αναζήτηση, κατάφερα να βρω ελαστικό στις κατάλληλες διαστάσεις.

Φτάσαμε στην πρωτεύουσα με το πιο “αφρικανικό” όνομα!

   Όταν τελικά φτάσαμε στην Ouagadougou, είχαμε τη χαρά να συναντήσουμε κάποιους φίλους του Άκη Τεμπερίδη και της Βούλας Νέτου, που είχαν κάνει το γύρο του κόσμου μ’ ένα Land Rover! Έτσι βρεθήκαμε φιλοξενούμενοι του Georges και της Connie, ενός ζευγαριού που ταξίδευε για δυο χρόνια στην Αμερική και την Αφρική μ’ ένα Land Rover. Ήταν όμορφα να καθόμαστε τα βράδια και ν’ ανταλλάσουμε ιστορίες απ’ τα ταξίδια μας, ενώ οργανώναμε και προβολές με τα βίντεό μας από τις αφρικανικές χώρες που έχουμε επισκεφτεί μέχρι στιγμής.

Το αυτοκόλλητο του Άκη και της Βούλας φιγουράρει ακόμη στο αυτοκίνητο του Georges και της Connie!

   Την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας βρισκόμασταν στην Ouagadougou. Η Μπουρκίνα Φάσο είναι μια από τις χώρες που γιορτάζουν πιο έντονα αυτή την ημέρα. Σε αντίθεση με τον υπόλοιπο χρόνο, αυτή τη μέρα οι άντρες πηγαίνουν στο παζάρι και διαπιστώνουν πόσο δύσκολο είναι να ψωνίσουν με τα ελάχιστα χρήματα που, συνήθως, δίνουν στη γυναίκα τους γι’ αυτό το σκοπό.

   Είχαμε τη χαρά να παρακολουθήσουμε τις εκδηλώσεις του οργανισμού A.M.P.O., όπου η Connie εργάζεται εθελοντικά. Βρίσκονταν ένα σωρό γυναίκες εκεί, που ο δραστήριος αυτός οργανισμός έσωσε από τη φτώχια. Πολλές απ’ αυτές έμειναν ορφανές όταν ήταν νεαρές, άλλες έμειναν έγκυες χωρίς να ‘ναι παντρεμένες, οπότε διώχτηκαν από την οικογένειά τους, άλλες εγκαταλείφθηκαν από τους συζύγους τους, ενώ αρκετές έχουν AIDS ή άλλες ασθένειες. Ο οργανισμός, που ιδρύθηκε από την Katrin, μια Γερμανίδα που ζει στη Μπουρκίνα Φάσο τα τελευταία 23 χρόνια, χρησιμοποιεί τις δωρεές του κόσμου, όχι για να μοιράζει χρήματα στους ντόπιους, αλλά για να τους εκπαιδεύει και να τους βοηθά να βελτιώσουν τη ζωή τους στηριζόμενοι στις δικές τους δυνάμεις.

Γιορτάζοντας την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας στον οργανισμό A.M.P.O.

   Εκεί είχαμε και μια έκπληξη: γνωρίσαμε έναν Έλληνα γιατρό που ζει στη Γερμανία, αλλά μέσω του ιατρικού τους συλλόγου επισκέπτεται διάφορες αναπτυσσόμενες χώρες και προσφέρεται να χειρουργήσει όσους έχουν ανάγκη. Τώρα πια είναι συνταξιούχος, αλλά ήταν διευθυντής σε διάφορα νοσοκομεία της Γερμανίας. Η ελληνική πρεσβεία τον είχε καλέσει κάποτε να εργαστεί στην Ελλάδα κι είχε πάει στο Α.Χ.Ε.Π.Α.. Δεκατέσσερις μέρες άντεξε! Όταν διαπίστωσε πως όποιος πληρώνει φακελάκι εξυπηρετείται, ενώ οι γιατροί δεν ενδιαφέρονται αν θα ζήσουν οι υπόλοιποι, έκανε διάβημα στους αρμόδιους δηλώνοντας πως αυτός δε θέλει να εργαστεί με τέτοιον ανήθικο τρόπο κι έτσι επέστρεψε στη Γερμανία. Συνηθισμένη ιστορία… Όσοι είναι τίμιοι και δε θέλουν να υποκύψουν στη διαφθορά, αναγκάζονται να αυτοεξοριστούν. Ποιοι μένουν στην Ελλάδα, λοιπόν; Οι διεφθαρμένοι κι αυτοί οι λίγοι ρομαντικοί αγωνιστές, που αφιερώνουν τη ζωή τους σε μια ηρωική πάλη για να βελτιώσουν την κατάσταση.

Οι παραδοσιακές καλύβες του χωριού Tangassogo φημίζονται για την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική τους.

   Όταν τελικά είχαμε όλες τις απαραίτητες βίζες στα διαβατήριά μας, με βαριά καρδιά αποχαιρετήσαμε τον Georges και την Connie και κατευθυνθήκαμε προς τα νότια της χώρας. Θέλαμε οπωσδήποτε να επισκεφτούμε τα χωριά της φυλής Gourounsi, που φημίζονται για την αρχιτεκτονική που χρησιμοποιούν στις καλύβες τους. Δεν έχουν παράθυρα έτσι, ώστε να προστατεύονται από τον ήλιο, ενώ εξωτερικά είναι διακοσμημένες με διάφορα σύμβολα. Οι πόρτες είναι χαμηλές κι η είσοδος εμποδίζεται από ένα μικρό τοίχο. Έτσι όταν κάποιος εχθρός προσπαθούσε να μπει στην καλύβα, μόλις έσκυβε κι έβαζε το κεφάλι του μέσα, τον αποκεφάλιζαν προτού η όραση του προλάβει να προσαρμοστεί στο σκοτάδι της καλύβας.

Κάπως έτσι είναι μια συνηθισμένη καλύβα της φυλής Gourounsi: χωρίς παράθυρα, με χαμηλή πόρτα και με σύμβολα να τη διακοσμούν εξωτερικά.

   Μετά από έναν ολόκληρο μήνα στη Μπουρκίνα Φάσο, ακολουθήσαμε τους χωματόδρομους που οδηγούσαν στο Τόγκο. Έτσι αφήσαμε πίσω μας άλλη μια χώρα έχοντας αποκτήσει ευχάριστες εμπειρίες κι έχοντας γνωρίσει ενδιαφέροντες ανθρώπους…

Εδώ μπορείτε να παρακολουθήσετε το βίντεο απ’ το ταξίδι μας στη Μπουρκίνα Φάσο:

Soundtracks (μουσική απ’ τη Μπουρκίνα Φάσο):
Farafina – Bi Mousso
Farafina – Lanaya
Farafina – Hereyo Mibi
Victor Démé – Sabu