After having recovered from malaria, we were ready to enter Guinea-Bissau, a country most people don’t even know it exists! This was the main reason we decided to make a detour to visit it. It is always a pleasure to interact with people who are not accustomed of seeing Westerners and are intact by tourism.

   In Africa there are three countries using the word “Guinea” in their name: Guinea (former French Guinea); Guinea-Bissau (former Portuguese Guinea); and Equatorial Guinea (former Spanish Guinea). New Guinea, which is more well-known, is an island in the Pacific Ocean, north of Australia.

   Guinea-Bissau was the last country of West Africa that gained independence from colonization, just in 1974. The last Europeans that ruled this small country were not the French, but the Portuguese. Unfortunately, these proved to be the cruelest colonials of all, so independence was earned after a lot of blood had been spilled.

   We soon arrived in the capital, Bissau, which looks more like a small, provincial town rather than the capital of a country. We were hosted there by Paulo, an English teacher working for a public school. His house was in the suburbs of the town, in a neighborhood squeezed inside a labyrinth of dirt roads. It consists of a single small room which he struggled to furnish with a bed, a couch and two armchairs. It was a large ground floor building divided in such small rooms with walls not reaching the roof. So, it was like sharing the same space with our neighbors. You could hear everything, especially the man next door beating his wife, the woman crying, screaming and swearing, the children yelling and crying too… Paulo went out to see if there was something he could do but, as he told us later, in these countries they are used to such fights.

Rice fields just behind Paulo’s house.

   Bissau was the first town we stayed where most of the houses don’t have electricity. Of course, almost everybody has a cell phone so, in order to charge it, there are specific stores for these purpose where you pay a small fee for charging! There is also no running water but every neighbourhood has its own well. These are the everyday living conditions not only in Guinea-Bissau but also in many of the countries we will be visiting.

Christina cooking on fire a royal meal of chicken with rice, to eat together with our hosts!

   Paulo is a Protestant Christian, so we went to attend the service with him. In a plain building without hagiographies, icons and luxury men, women and children started to gather until there was not a single empty sit left. The service began with religious songs. There was somebody playing electric guitar, another one playing harmonium, while eight young boys and girls were accompanying the main singer. The believers were clapping their hands and were moving their body to the rhythm. If we weren’t aware of being in a temple, we would probably think this was a concert! In the end the pastors of the church preached the word of God. At some point Paulo told us that the pastor asked us to stand up, so that everybody could see us! We were the only white people in the temple and they wanted to welcome us!

If we didn’t know that we were in a church, we would think that we were watching a concert!

   Moving east, we visited the scenic old town of Bafatá, with buildings and cobbled streets left behind by the Portuguese. Nowadays they are totally neglected and the town seems more like a ghost town, however bearing still testimony of its glory.

Over the deepest rivers there were small wooden bridges. While passing through the rest, we were soaked wet for good…

   We went all the way until Gabú but decided not to enter Guinea straight ahead. We preferred to ride an amazing off-road route through the savannah. We were passing through small settlements of round huts made of mud with roof of straws. Smiling peasants were greeting us all the time! In some parts there was only a small path to ride on. Many times we would find ourselves in front of streams or puddles. Crossing them made us soaked wet, as in some parts the water was more than one meter (3 ft) deep. Where the water was even deeper there were small wooden bridges which we had to cross very carefully. In some village a police officer stamped our passports and through tracks we crossed the border and before knowing it, we entered Guinea.

Crossing the border through the savannah paths…

Here you can watch the video about our adventures in Guinea-Bissau (with English subtitles):

Soundtracks (music of Guinea-Bissau):
Super Mama Djombo – Dissan Na M’bera
Super Mama Djombo – Assalariado
Super Mama Djombo – Indicativo
Manecas Costa – Ermons Di Terra

   Αφού αναρρώσαμε από την ελονοσία, ήμασταν έτοιμοι να μπούμε στη Γουινέα-Μπισάου, μια χώρα που οι περισσότεροι δε γνωρίζουν πως είναι χώρα! Αυτός ήταν ένας βασικός λόγος για τον οποίο αποφασίσαμε να κάνουμε μια παράκαμψη και να την επισκεφτούμε. Είναι, άλλωστε, χαρά μας να συναναστρεφόμαστε με ανθρώπους που δεν έχουν ξαναδεί λευκό κι είναι ανεπηρέαστοι από τον τουρισμό.

   Στην Αφρική υπάρχουν τρεις χώρες που χρησιμοποιούν τη λέξη “Γουινέα” στ’ όνομά τους. Είναι η Γουινέα (πρώην Γαλλική Γουινέα), η Γουινέα-Μπισάου (πρώην Πορτογαλική Γουινέα) κι η Ισημερινή Γουινέα (πρώην Ισπανική Γουινέα). Η Νέα Γουινέα, που είναι κι η πιο γνωστή, είναι νησί του Ειρηνικού στα βόρεια της Αυστραλίας.

   Η Γουινέα-Μπισάου ήταν η τελευταία χώρα της Δυτικής Αφρικής που ανεξαρτητοποιήθηκε από τους αποικιοκράτες, μόλις το 1974. Οι τελευταίοι Ευρωπαίοι που είχαν στα χέρια τους αυτήν τη μικρή χώρα δεν ήταν οι Γάλλοι, αλλά οι Πορτογάλοι. Δυστυχώς, αυτοί αποδείχτηκαν οι πιο σκληροί αποικιοκράτες κι έτσι η ανεξαρτησία κερδήθηκε αφού πρώτα χύθηκε πολύ αίμα.

   Φτάσαμε γρήγορα στην πρωτεύουσα, τη Bissau, η οποία έμοιαζε περισσότερο με μια μικρή, επαρχιακή πόλη, παρά με πρωτεύουσα κράτους. Εκεί μας φιλοξένησε ο Paulo, ένας δάσκαλος αγγλικών σε δημόσιο σχολείο. Το σπίτι του βρίσκεται έξω από την πόλη, σε μια γειτονιά χωμένη στο λαβύρινθο των χωματόδρομων. Είναι ένα μικρό δωμάτιο, το οποίο μετά από πολύ κόπο εξόπλισε μ’ ένα κρεβάτι, έναν καναπέ και δυο πολυθρόνες. Ένα μεγάλο, ισόγειο κτήριο ήταν χωρισμένο σε πολλά τέτοια δωματιάκια, που ορίζονταν από τοίχους, οι οποίοι δεν έφταναν μέχρι επάνω. Έτσι ήταν σα να μένουμε στο ίδιο σπίτι με τους γείτονές μας. Ακούγονταν τα πάντα κι ειδικά ο άντρας του διπλανού δωματίου που έδερνε τη γυναίκα του, αυτή τον έβριζε, φώναζε, έκλαιγε, φώναζαν και τα παιδιά τους, έκλαιγαν κι αυτά… Ο Paulo βγήκε έξω για να κάνει κάτι, αλλά όπως μας είπε, σ’ αυτές τις χώρες είναι συνηθισμένοι σε τέτοιους καβγάδες.

Οι ορυζώνες πίσω από το σπίτι του Paulo.

   Η Bissau ήταν η πρώτη πόλη στην οποία μείναμε, όπου τα περισσότερα σπίτια δεν έχουν ηλεκτρικό ρεύμα. Βέβαια, σχεδόν όλοι έχουν κινητό τηλέφωνο, οπότε για να το φορτίσουν, πληρώνουν κάτι σε μαγαζιά που έχουν ρεύμα και κάνουν αυτήν τη δουλειά! Φυσικά, δεν υπάρχει τρεχούμενο νερό, αλλά κάθε γειτονιά έχει το πηγάδι της. Αυτές οι συνθήκες αποτελούν τον κανόνα τόσο στη Γουινέα-Μπισάου, όσο και στις περισσότερες από τις επόμενες χώρες που θα επισκεφτούμε.

Η Χριστίνα μαγειρεύει στα κάρβουνα ένα βασιλικό γεύμα με ρύζι και κοτόπουλο, για να φάμε μαζί με τους οικοδεσπότες μας!

   Ο Paulo είναι χριστιανός προτεστάντης, οπότε μας πήγε να εκκλησιαστούμε. Σ’ ένα απλό κτήριο χωρίς αγιογραφίες, εικόνες και πολυτέλειες άρχισαν να μαζεύονται άντρες, γυναίκες και παιδιά, ώσπου γέμισαν τα καθίσματα. Η λειτουργία ξεκίνησε με θρησκευτικά τραγούδια. Κάποιος έπαιζε ηλεκτρική κιθάρα, άλλος έπαιζε αρμόνιο, ενώ οκτώ νεαρά αγόρια και κορίτσια συνόδευαν με τις φωνές τους τον κύριο τραγουδιστή. Οι πιστοί χτυπούσαν παλαμάκια και κουνούσαν ρυθμικά το κορμί τους. Αν δεν ξέραμε πως βρισκόμασταν σε ναό, θα νομίζαμε πως παρακολουθούμε συναυλία! Στο τέλος οι πάστορες του ναού κήρυξαν το λόγο του Θεού στους πιστούς. Σε κάποια φάση ο Paulo μας είπε πως ο πάστορας ζήτησε να σηκωθούμε όρθιοι, για να μας δει ο κόσμος! Ήμασταν οι μόνοι λευκοί στο ναό, οπότε ήθελαν να μας καλωσορίσουν!

Αν δεν ξέραμε πως βρισκόμαστε σε χριστιανικό ναό, θα νομίζαμε πως παρακολουθούμε συναυλία!

   Κινούμενοι ανατολικά, επισκεφτήκαμε τη γραφική παλιά πόλη της Bafatá με τα σπίτια και τα καλντερίμια που άφησαν πίσω τους οι Πορτογάλοι. Τώρα πια είναι παραμελημένα κι η πόλη μοιάζει με στοιχειωμένη, αλλά φαίνεται πως πέρασε μεγαλεία.

Στα πιο βαθιά ποτάμια, είχε ξύλινα γεφυράκια. Στα υπόλοιπα, έπρεπε να μουσκευτούμε για τα καλά…

   Φτάσαμε μέχρι το Gabú, αλλά αντί να μπούμε κατευθείαν στη Γουινέα, προτιμήσαμε να κάνουμε μια συναρπαστική εκτός δρόμου διαδρομή στα βάθη της σαβάνας. Περνούσαμε από μικρούς οικισμούς με κυκλικές καλύβες φτιαγμένες από λάσπη και πλεγμένα άχυρα για στέγη. Χαμογελαστοί χωρικοί μας χαιρετούσαν συνεχώς! Σε κάποια κομμάτια οδηγούσαμε σε μονοπάτια. Πολλές φορές συναντούσαμε ποταμάκια ή νερόλακκους. Για να τους διασχίσουμε, είχαμε γίνει μούσκεμα, αφού το νερό ξεπερνούσε το ένα μέτρο βάθος σε κάποια σημεία. Εκεί που το νερό ήταν ακόμη πιο βαθύ, είχε ξύλινα γεφυράκια, πάνω από τα οποία περνούσαμε με προσοχή. Σε κάποιο χωριό ένας αστυνομικός μας σφράγισε τα διαβατήρια και μέσα από τα μονοπάτια περάσαμε τα σύνορα χωρίς να το καταλάβουμε και μπήκαμε στη Γουινέα.

Διασχίζοντας τα σύνορα από τα μονοπάτια της σαβάνας…

Εδώ μπορείτε να δείτε το βίντεο απ’ τις περιπέτειές μας στη Γουινέα-Μπισάου:

Soundtracks (μουσική της Γουινέας-Μπισάου):
Super Mama Djombo – Dissan Na M’bera
Super Mama Djombo – Assalariado
Super Mama Djombo – Indicativo
Manecas Costa – Ermons Di Terra

   From the time Gabriel (Koutsolikakis Tyres) had known about my trip preparations for Africa and Middle East, he immediately told me that it would be his honour to provide us with the tyres we would be needing. Every time I went to Larissa, Greece, I would stop by his store and do some catching up. The more I knew him the more I understood what a remarkable, open-minded guy he really is, with whom we share common dreams and more or less the same view towards life. Every time, before leaving his store, he would always tell me: “Don’t forget me!”… meaning not to forget his offer. He was the one to remind me instead of the other way around, as if I would do him a favour! I was quite sceptical about it because I knew that the man does not own a factory. He is the owner of a small but well equipped tyre store in Giannouli, Larissa, Greece. However, Gabriel kept insisting on supporting our trip and I could tell it was a pleasure to him. Like if he wanted to travel with us in a way…

Gabriel installing our new tyres, carefully and caring as always!

   Gabriel was the one providing us with the tyres, the ultra heavy duty tubes we put on our motorcycles and the spare ones we carry with us. He even gave me a pair of second-hand but good as new tyres, in order not to wear off my new ones while riding through the Balkans. Christina brought me the new pair when she came to Italy. Her small XR was loaded like a truck with all the stuff she was bringing me!

In Morocco, installing the new Heidenau tyres that Christina had brought me.

   With Kostas, we met at the 16^th Panhellenic Gathering of the BMW Riders Club Greece, in January 2013. I was there to make a presentation about my trip in Asia. After having traveled mentally to the East, Kostas told me that he was the owner of “Tasos Tyres” enterprise and that he was willing to offer us a pair of tyres for our trip. He wrote down my contact information and indeed, after a few days, he contacted me in order to keep his promise! He really did sent me a pair of the tyres I wanted, the Heidenau.

Heidenau proved to be rather durable under the tough conditions of Sahara.

   I made the choice of Heidenau after having heard a lot from other travellers. The type K60 that we used are particularly stiff tyres, which makes them ideal for rough off-road routes through Sahara. In the sand, after having deflated them enough, they had amazing traction, while they could bear low pressure without any problem! Even on the rugged, stony desert terrain, the tyres were not even slightly torn off.

Gabriel and Kostas, thank you a lot for the thousands of adventurous miles that your tyres offered us in Sahara!

   Απ’ όταν έμαθε ο Γαβριήλ (Κουτσολικάκης Tyres) πως ετοιμάζω ταξίδι στην Αφρική  και τη Μέση Ανατολή, μου είπε πως θα ‘ναι τιμή του τα ελαστικά που θα χρειαστούμε να είναι δική του προσφορά. Κάθε φορά που περνούσα από τη Λάρισα, τα λέγαμε κι όσο τον γνώριζα καλύτερα, καταλάβαινα πως πρόκειται για έναν αξιόλογο, ανοιχτόμυαλο άνθρωπο, με τον οποίο έχουμε παρόμοια όνειρα και παρόμοιο τρόπο αντίληψης του κόσμου μας. Κάθε φορά, πριν τον αποχαιρετήσω, μου έλεγε: “Μη με ξεχάσεις!”… εννοώντας να μην ξεχάσω την προσφορά του. Αντί να του το θυμίζω εγώ, μου το θύμιζε εκείνος, λες και θα του έκανα χάρη! Εγώ ήμουν κάπως διστακτικός, γιατί ήξερα πως ο άνθρωπος δεν έχει εργοστάσιο. Ένα μικρό, αλλά καλά εξοπλισμένο λαστιχάδικο στη Γιάννουλη της Λάρισας έχει. Ο Γαβριήλ, όμως, πάντα επέμενε πως θέλει να συνεισφέρει στο ταξίδι μας και φαινόταν πως το κάνει από μεράκι. Σα να ‘θελε μ’ αυτόν τον τρόπο ένα κομμάτι του να ταξιδέψει μαζί μας…

Ο Γαβριήλ μας περνά τα καινούρια λάστιχα με προσοχή και με το μεράκι που τον διακρίνει!

  Έτσι ο Γαβριήλ μας προμήθευσε με ελαστικά, με σαμπρέλες ultra heavy duty που βάλαμε στις μοτοσυκλέτες μας, αλλά και με τις εφεδρικές που κουβαλάμε πάντα μαζί μας. Μάλιστα, για να μη φθείρω τα καινούρια ελαστικά στα Βαλκάνια, μου πέρασε δυο μεταχειρισμένα, αλλά σαν καινούρια, λάστιχα που είχε. Τα καινούρια μου τα έφερε η Χριστίνα, όταν ήρθε στην Ιταλία. Σα φορτηγό το ‘χε κάνει το μικρό της XR με τόσα πράγματα που μου έφερνε!

Περνώντας στο Μαρόκο τα καινούρια Heidenau που μου έφερε η Χριστίνα.

  Τον Κώστα τον γνώρισα στη 16^η Πανελλήνια Συγκέντρωση της Ελληνικής Λέσχης Μοτοσικλετιστών BMW, που είχε γίνει στο Πλατύστομο Φθιώτιδος τον Ιανουάριο του 2013. Βρισκόμουν εκεί για να παρουσιάσω το ταξίδι μου στην Ασία. Αφού ταξιδέψαμε νοητικά όλοι μαζί στην Ανατολή, ο Κώστας μου ‘πε πως είναι ιδιοκτήτης της εταιρείας “Τάσος Ελαστικά” και θα ‘θελε να μας προσφέρει ένα ζευγάρι ελαστικά για το ταξίδι μας. Κράτησε τα στοιχεία μου και πραγματικά, μετά από λίγες μέρες επικοινώνησε μαζί μου για να τηρήσει την υπόσχεσή του! Μου έστειλε ένα ζευγάρι από τα λάστιχα που ήθελα, τα Heidenau.

Τα Heidenau αποδείχτηκαν ιδιαίτερα ανθεκτικά στις δύσκολες συνθήκες της Σαχάρας.

   Η επιλογή έγινε αφού είχα ακούσει τα καλύτερα από άλλους ταξιδιώτες για τα Heidenau. Τα Κ60, που χρησιμοποιήσαμε, είναι ιδιαίτερα σκληρά ελαστικά, οπότε ήταν ιδανικά για τις δύσβατες εκτός δρόμου διαδρομές της Σαχάρας. Στην άμμο, μόλις τα ξεφουσκώναμε αρκετά, είχαν καταπληκτική πρόσφυση, ενώ άντεχαν χωρίς πρόβλημα τη χαμηλή πίεση! Ακόμη και στα κακοτράχαλα, πετρώδη εδάφη της ερήμου, τα λάστιχα δεν είχαν το παραμικρό σκίσιμο.

Γαβριήλ και Κώστα, σας ευχαριστούμε πολύ για τα χιλιάδες περιπετειώδη χιλιόμετρα που μας χάρισαν τα ελαστικά σας στη Σαχάρα!

   There were some interesting places around Dakar that we wanted to visit. On Sunday morning we attended the renowned service at Keur Moussa Catholic Monastery. It was so crowded that people were standing even on the courtyard! The service was quite interesting, with melodies played in some parts, while the choirs were chanting. It was such a peaceful and harmonious tune…

   Then we visited the fishing village of Kayar, where we saw hundreds of colorful pirogues, some lying on the beach and some inside the sea! People were unloading piles of fish. We didn’t miss the chance to buy some for the family that was hosting us. Fish is the cheapest food you can buy in Senegal and most people eat for lunch, as well as dinner, rice with fish and vegetables. The menu is almost always the same. At least, they have some tropical vegetables and fruits, which they use for making various sauces that make the dishes tastier.

Fishermen just returned with fresh fish at the beach of Kayar village.

   With the locals depending on fish so much, imagine how cruel it is when huge fishing boats from Europe, China and other countries grab this vital wealth from the sea of Senegal, Mauritania and the neighboring countries. In the last few years this situation has created enormous problems to the fishermen of these area, who are unable to find enough fish and are sinking to the poverty furthermore…

   Don’t think that Greece does not have a piece of this pie. At the port of Dakar we met a Senegalese guy who knew a few Greek phrases. He told us that he had picked them up by Greek sailors who come down here with fishing ships. Indeed, just a walk around a Greek fish market is enough to verify that the Senegalese fish is being sold there. Of course, all of these would not be possible without the blessings of the corrupted governments of the African states. Good news is that just a few days ago the Senegalese government withdrew the license of some boats that were fishing in the area illegally. Unfortunately there are many others that keep on doing their dirty business. You can watch a relative, very interesting documentary made by Small Planet on: http://www.smallplanet.gr

Exploring the gorgeous Siné-Saloum Delta…

   It was time to continue our trip to the south. We visited some lovely villages around the Siné-Saloum Delta, where the scenery began to seem more tropical. There were rivers and lakes everywhere, while the flora was blooming! It was there where we wild camped under the shade of a baobab for the first time. Baobabis (my motorbike) was finally at home! We really love these trees with the huge trunk!

Wild camping under the shade of a baobab for the first time! Baobabis (my motorbike) was finally at home 😉

   We decided to avoid entering Gambia and go the long way around this country. First of all it is a tiny country full of tourist resorts, something we don’t really enjoy. We would also have to pay for a visa again and for passing through the customs offices twice, once for entering Gambia from Senegal and then for re-entering Senegal. Too much fuss for nothing…

Shepherds are bringing their animals to the water holes.

   We decided to ride 900 kilometers (559 miles) around Gambia. This road took us three days, as a big part of it was just a network of huge potholes. There were some parts literally without even one meter of solid tarmac, which made us ride on first or second gear. In some parts of the road there was some dirt on the side of it and that was where everybody chose to drive on as it was more smooth. That’s what we did too. At least there was little traffic.

We needed three days to cover the 900 kilometers (559 miles) to Ziguinchor, since a big part of the road was just a network of huge potholes.

   Nevertheless, we enjoyed the ride as the landscape was very intriguing! When you hear about tropical Africa, what pictures do you bring in mind? That is exactly what we laid eyes on for the first time: thick vegetation of tall palm trees, magnificent baobabs, stunning fromager trees, rivers, ponds, colorful, exotic birds and enormous lizards! This jungle was regularly scattered with round huts built of mud with a  thatched roof. Friendly peasants were walking or riding their bicycles from one settlement to another, while women were carrying goodies balancing them gracefully on their head.

In South Senegal it was the first time we saw the images we had in mind about tropical Africa…

   That was how we entered the region of Casamance, which is quite distinctive from the rest of Senegal, being the jewel on her crown. It was once the main tourist destination of the country. Then, the struggle for independence of the region started, soon evolving into a civil war. The last truce was signed and sealed in 2004 and since then the situation in the area is quite calm.

   In Ziguinchor we were hosted by Alioune, an open-minded school teacher who was born in Casamance and has experienced the difficulties of the past years. He lives with his wife, his two adorable kids, his brother and his elder mother.

Eating with Alioune’s family the everyday dish of Senegalese people: rice with fish, vegetables and sauce made of tropical fruits.

   Christina could not wait to visit the notorious beaches of the region! We rode at the villages around Cap Skiring and explored the endless beaches meter by meter. Nowadays they are quite deserted, so we rode on the beach for many kilometers in order to find the nicest spot. That is where we wild camped for two nights, under the shade of some trees. The sea was just a stone-throw away and it was time to enjoy our first dip in the Atlantic Ocean! We were playing with the huge waves and Christina was thrilled!

On the Atlantic Coast a huge lizard and a team of vultures were trying to share a big fish which had been washed ashore!

   By our return to Ziguinchor, we were feeling some muscle aching and had a little fever. We were planning to leave for Guinea-Bissau but we thought it would be wiser to check it out first, in case we had caught some disease. We went to a doctor who immediately confirmed us what we had in mind… it was malaria, both for me and Christina. Don’t be scared though! It was not something serious. It is so common here, that locals deal with it as if it was a flu. Many people fall sick with malaria almost every year, but most commonly during the rainy season. Of course it can happen in the dry season as well, as it was the case for us.

Christina made tresses on her hair! She looks like a Senegalese now!

   Most of the locals cannot afford to visit a doctor and buy medicines. They grow a low tree which they call “doctor”. They put four or five leaves in a mug with boiling water and drink this twice a day. They say that this can cure malaria within a week. Nevertheless, we did not want to take any chances and have further problems while on the road. So, we were drinking our tea but also taking the anti-malarian medicine prescribed by the doctor (40 mg Artemether + 240 mg Lumefantrine). It looks like we were at the first stages of malaria, so after three days we were both completely healthy again! Even though we carry all the necessary medicines with us, we did not take any chemoprophylaxis to prevent malaria. When I was travelling in Asia, I was on mefloquine continuously for one year. I had no apparent side effects, but I did not want to take so strong drugs for such a long time again.

Here you can watch the video about our adventures in Senegal (with English subtitles):

Soundtracks (Senegalese music):
Ismaël Lô – Tajabone
Konté Lamine – Negritude (Extrait de Cahier d’un retour au pays natal)
Youssou N’Dour – Tan Bi (Heat, Breeze, Tenderness)
Sonar Senghor & His Troupe – Sibi Saba
Youssou N’Dour – Mbëggéél Noonu La (Because Love’s Like That)
Agami Thite – At the Pothole (Greek music)
Youssou N’Dour – Moor Ndaje (Mr. Everywhere)
Youssou N’Dour – Li Ma Weesu (As In A Mirror)

   Γύρω από το Dakar επισκεφτήκαμε κάποια ενδιαφέροντα μέρη. Την Κυριακή το πρωί πήγαμε στην περίφημη λειτουργία του καθολικού Μοναστηριού Keur Moussa. Ήταν γεμάτο κόσμο μέχρι έξω! Η λειτουργία ήταν αρκετά ενδιαφέρουσα, αφού έπαιζαν ζωντανή μουσική ανά διαστήματα, ενώ οι κληρικοί έψελναν. Ήταν πολύ ήρεμη και μελωδική μουσική…

   Ύστερα επισκεφτήκαμε το ψαροχώρι του Kayar, όπου είδαμε εκατοντάδες πολύχρωμες πιρόγες στην αμμουδιά κι άλλες τόσες μέσα στη θάλασσα! Είχαν στοίβες από ψάρια, που μόλις τα ξεφόρτωναν. Δε χάσαμε την ευκαιρία ν’ αγοράσουμε μερικά για την οικογένεια που μας φιλοξενούσε. Τα ψάρια είναι η πιο οικονομική τροφή στη Σενεγάλη, οπότε οι περισσότεροι τρέφονται καθημερινά μεσημέρι-βράδυ με ρύζι, ψάρι και λαχανικά. Το μενού είναι σχεδόν πάντα το ίδιο. Τουλάχιστον έχουν κάποια τροπικά λαχανικά και φρούτα, που χρησιμοποιούν για σάλτσες και νοστιμεύουν το φαγητό.

Μόλις επέστρεψαν οι ψαράδες με τη φρέσκια ψαριά στην παραλία του χωριού Kayar.

   Με δεδομένη την εξάρτηση των ντόπιων από τα ψάρια, σκεφτείτε πόσο άσχημο είναι να έρχονται τεράστια αλιευτικά καράβια από την Ευρώπη, την Κίνα κι άλλες χώρες και να κλέβουν ανενόχλητοι το ζωικό πλούτο από τη θάλασσα της Σενεγάλης, της Μαυριτανίας και των γειτονικών χωρών. Τα τελευταία χρόνια αυτή η κατάσταση έχει δημιουργήσει τεράστια προβλήματα στους ψαράδες της περιοχής, που δε βρίσκουν αρκετά ψάρια κι οδηγούνται ακόμη βαθύτερα στη φτώχεια…

   Μη νομίζετε πως η Ελλάδα είναι έξω από το παιχνίδι. Στο λιμάνι του Dakar γνωρίσαμε κάποιον Σενεγαλέζο που μας είπε μερικές φράσεις στα ελληνικά. Τις έμαθε από τους Έλληνες ναυτικούς που έρχονται εδώ με τα αλιευτικά. Άλλωστε, μια έρευνα στις ελληνικές ψαραγορές αρκεί για να δει κανείς τα ψάρια Σενεγάλης που πωλούνται. Φυσικά, όλα αυτά γίνονται με τις ευλογίες των διεφθαρμένων κυβερνήσεων των αφρικανικών χωρών. Ένα ευχάριστο νέο είναι πως μόλις πριν λίγες μέρες η σενεγαλέζικη κυβέρνηση κατέσχεσε τις άδειες από κάποια αλιευτικά που ψάρευαν παράνομα στην περιοχή, αλλά δυστυχώς, υπάρχουν πολύ περισσότερα που συνεχίζουν τη βρώμικη δουλειά τους. Ένα ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ του Εξάντα σχετικά με το θέμα αυτό μπορείτε να παρακολουθήσετε στο: http://www.exandasdocumentaries.com

Εξερευνώντας το πανέμορφο Δέλτα Siné-Saloum…

   Είχε έρθει η ώρα να συνεχίσουμε το δρόμο μας προς το νότο. Επισκεφτήκαμε κάποια όμορφα χωριουδάκια στο Δέλτα Siné-Saloum, όπου το τοπίο άρχισε να γίνεται τροπικό. Παντού βλέπαμε ποτάμια και λίμνες, ενώ η βλάστηση οργίαζε! Κάπου εκεί κατασκηνώσαμε για πρώτη φορά στη σκιά ενός μπαομπάμπ. Ο Μπαομπάμπης (η μοτοσυκλέτα μου) βρέθηκε επιτέλους στο φυσικό του χώρο! Πολύ μας αρέσουν αυτά τα δέντρα με τον τεράστιο κορμό!

Η πρώτη μας κατασκήνωση κάτω από μπαομπάμπ! Επιτέλους, ο Μπαομπάμπης μου βρέθηκε στο φυσικό του χώρο 😉

   Αποφασίσαμε ν’ αποφύγουμε τη Γκάμπια και να κάνουμε το μεγάλο κύκλο γύρω της. Αφενός είναι μια μικρή χώρα γεμάτη τουριστικά resorts κι εμείς αποφεύγουμε τέτοιες περιοχές κι αφετέρου θα πληρώναμε πάλι άσκοπα βίζα και τελωνεία, για να μπούμε από τη Σενεγάλη στη Γκάμπια και μετά για να ξαναμπούμε στη Σενεγάλη. Πολύ φασαρία για το τίποτα…

Οι βοσκοί συγκεντρώνουν τα ζώα τους στους νερόλακκους, για να πιούν νερό.

   Προτιμήσαμε να οδηγήσουμε 900 χιλιόμετρα γύρω από τη Γκάμπια. Η διαδρομή αυτή μας πήρε τρεις μέρες, αφού ένα μεγάλο μέρος του δρόμου ήταν ένα δίκτυο από τεράστιες λακκούβες. Κάποια κομμάτια δεν είχαν ούτε μέτρο χωρίς λακκούβα κι έπρεπε να οδηγούμε με πρώτη ή δευτέρα. Σε μερικά σημεία είχε χώμα στην άκρη του δρόμου και πήγαιναν όλοι από ‘κει, αφού ήταν πιο ομαλά. Αυτό κάναμε κι εμείς. Ευτυχώς, είχε ελάχιστη κίνηση.

Χρειαστήκαμε τρεις μέρες για να καλύψουμε τα 900 χλμ. μέχρι το Ziguinchor, αφού ένα μεγάλο μέρος του δρόμου ήταν ένα δίκτυο από τεράστιες λακκούβες.

   Παρόλ’ αυτά, απολαύσαμε πολύ τη διαδρομή, αφού το τοπίο ήταν πολύ ενδιαφέρον! Όταν ακούτε για την τροπική Αφρική, τι εικόνες σας έρχονται στο μυαλό; Ακριβώς αυτές αντικρίζαμε για πρώτη φορά: πυκνή βλάστηση με πανύψηλους φοίνικες, πανέμορφα μπαομπάμπ, εντυπωσιακά δέντρα καπόκ, ποτάμια, λίμνες, πολύχρωμα, εξωτικά πουλιά και τεράστιες σαύρες! Ανάμεσα σ’ αυτή τη ζούγκλα ήταν σπαρμένες κυκλικές καλύβες φτιαγμένες από λάσπη με αχυρένια στέγη. Φιλικοί χωρικοί περπατούσαν ή κινούνταν με τα ποδήλατά τους ανάμεσα στους οικισμούς, ενώ οι γυναίκες κουβαλούσαν τα πράγματά τους ισορροπώντας τα με περίσσια χάρη πάνω στο κεφάλι τους.

Στα νότια της Σενεγάλης αρχίσαμε ν’ αντικρίζουμε ακριβώς αυτές τις εικόνες που είχαμε στο μυαλό μας για την τροπική Αφρική…

   Έτσι μπήκαμε στην περιοχή Casamance, που διαφέρει από την υπόλοιπη Σενεγάλη κι αποτελεί το στολίδι της. Κάποτε ήταν ο πιο τουριστικός προορισμός της χώρας. Ύστερα άρχισε ο αγώνας για την αυτονομία της περιοχής, ο οποίος εξελίχθηκε σε εμφύλιο πόλεμο. Η τελευταία ανακωχή συμφωνήθηκε το 2004 κι από τότε η κατάσταση έχει ηρεμήσει αρκετά.

   Στο Ziguinchor μας φιλοξένησε ο Αλιούν, ένας ανοιχτόμυαλος δάσκαλος που γεννήθηκε στην Casamance κι έχει βιώσει την κατάσταση που επικρατούσε όλα αυτά τα χρόνια. Ζει με τη γυναίκα του, τα δύο γλυκά παιδιά του, τον αδερφό του και την ηλικιωμένη μητέρα τους.

Τρώγοντας με την οικογένεια του Αλιούν το καθημερινό γεύμα των Σενεγαλέζων: ρύζι με ψάρι, λαχανικά και σάλτσα από τροπικά φρούτα.

   Η Χριστίνα ανυπομονούσε να επισκεφτούμε επιτέλους τις φημισμένες παραλίες της περιοχής! Έτσι πήγαμε στα χωριουδάκια γύρω από το Cap Skiring κι εξερευνήσαμε τις ατελείωτες παραλίες μέτρο προς μέτρο. Τώρα πια είναι ερημικές, οπότε μπήκαμε με τη μοτοσυκλέτα στην αμμουδιά και κάναμε δεκάδες χιλιόμετρα για να βρούμε το πιο όμορφο σημείο. Εκεί κατασκηνώσαμε για δυο βράδια, ανάμεσα σε κάποια δέντρα που μας προσέφεραν απλόχερα την πολύτιμη σκιά τους. Η θάλασσα ήταν μπροστά στα πόδια μας κι ήταν ώρα ν’ απολαύσουμε το πρώτο μας μπανάκι στον Ατλαντικό! Παίζαμε με τα τεράστια κύματα κι η Χριστίνα ξετρελάθηκε!

Στα παράλια του Ατλαντικού μια τεράστια σαύρα και μια ομάδα από όρνια προσπαθούν να μοιράσουν ένα μεγάλο ψάρι που ξέβρασε το κύμα!

   Όταν επιστρέψαμε στο Ziguinchor, μας πονούσαν οι μύες κι είχαμε λίγο πυρετό. Είχαμε σκοπό να μπούμε στη Γουινέα-Μπισάου, αλλά σκεφτήκαμε πως είναι πιο σοφό να δούμε πρώτα μήπως έχουμε κάποια ασθένεια. Επισκεφτήκαμε ένα γιατρό, που μας επιβεβαίωσε αυτό που φανταζόμασταν… πάθαμε ελονοσία κι εγώ κι η Χριστίνα. Μην τρομάζετε! Δεν είναι κάτι σοβαρό. Είναι τόσο συνηθισμένη εδώ, που οι ντόπιοι την αντιμετωπίζουν λες κι είναι γρίπη. Πολλοί παθαίνουν ελονοσία σχεδόν κάθε χρόνο, αλλά συνήθως κατά την περίοδο των βροχών. Συμβαίνει, όμως, και κατά την ξηρή περίοδο, όπως συνέβη και σ’ εμάς.

Η Χριστίνα έκανε πλεξουδάκια στα μαλλιά της! Σα Σενεγαλέζα έγινε!

   Οι περισσότεροι δεν έχουν τη δυνατότητα να επισκεφτούν γιατρό και ν’ αγοράσουν φάρμακα. Εδώ φύεται ένα χαμηλό δέντρο, που το αποκαλούν “doctor”. Βάζουν 4-5 φύλλα του μέσα σ’ ένα ποτήρι με βραστό νερό και το πίνουν δυο φορές την ημέρα. Λεν πως σε λιγότερο από μια ‘βδομάδα θεραπεύονται από την ελονοσία. Εμείς, πάντως, για να μην το ρισκάρουμε κι έχουμε προβλήματα στο δρόμο, πίναμε το ρόφημά μας, αλλά παίρναμε και το ανθελονοσιακό που μας συνταγογράφησε ο γιατρός (40 mg Artemether + 240 mg Lumefantrine). Απ’ ό,τι φαίνεται, την περάσαμε πολύ εύκολα την ελονοσία και μετά από τρεις μέρες σφύζαμε και πάλι από υγεία! Αν κι έχουμε μαζί μας όλα τ’ απαραίτητα φάρμακα, δεν παίρναμε χάπια για να προφυλαχτούμε από την ελονοσία. Όταν ταξίδευα στην Ασία, έπαιρνα μεφλοκίνη επί ένα χρόνο συνεχόμενα. Δεν είχα διαπιστώσει εμφανείς παρενέργειες, αλλά παρόλ’ αυτά, δε θέλω να ξαναπαίρνω τόσο δυνατά χάπια επί χρόνια.

Εδώ μπορείτε να δείτε το βίντεο απ’ τις περιπέτειές μας στη Σενεγάλη:

Soundtracks (σενεγαλέζικη μουσική):
Ismaël Lô – Tajabone
Konté Lamine – Negritude (Extrait de Cahier d’un retour au pays natal)
Youssou N’Dour – Tan Bi (Heat, Breeze, Tenderness)
Sonar Senghor & His Troupe – Sibi Saba
Youssou N’Dour – Mbëggéél Noonu La (Because Love’s Like That)
Άγαμοι Θύται – Στη λακκούβα
Youssou N’Dour – Moor Ndaje (Mr. Everywhere)
Youssou N’Dour – Li Ma Weesu (As In A Mirror)