Author Archive

   After Fez, we visited a few smaller towns, like Moulay Idriss and Meknès. In the last one, we were lucky enough to enjoy the Berber hospitality of a family from the desert. The family of Idriss lives in Meknès the last few years, as his father works there now. His mother could not stop preparing delicious Moroccan dishes for us, while Idriss guided us through the old city. Just imagine what a great time we had…

The warm family of Idriss opened up their hospitable home in Meknès for us.

   We had to visit the capital city, in order to get our visas for Mauritania. Even though Rabat is nothing special, just watching the waves of the Atlantic Ocean bursting in front of you is enough to give the city a pleasant charm. There, it was Bilal who hosted us, in the slum where he lives with his family. It was made out of pieces of tins, cartons and nylons. The toilet was taking over a small place, with a shoddy thrown over the door, for preventing of being seen. Everybody slept together in the room of the slum which is used as living room, dining room and bedroom. It was interesting to experience for a while the everyday life of many Moroccans.

This slum is home for Bilal and his family, who hosted us in Rabat, where we lived for a while as many Moroccans do.

   Through small country roads, after two days, we reached the mountains of Middle Atlas. There, we had our first off-road ride, the Cirque Jaffar, that took us to Midelt. We passed through some dried riverbeds (oued), full of stones. Christina was in shock! Wherever there were hard obstacles I would pass the two motorcycles, both mine and hers. She fell off four times that day but of course on negligible speed, so no harm has been done.

Preparing morning tea in the desert!

   We set off from Gourrama to Boudenib, in order to ride the Route M3, suggested by Chris Scott in his renowned book ”Sahara Overland”. Sadly, it wasn’t long before we discovered that it has been turned into tarmac until the last kilometer… Nevertheless, the scenery was amazing.

One of the first kasbah (fortified settlements or fortresses) we visited was in the region of Rissani.

   We arrived to Merzouga and finally we could admire the sand dunes of Sahara! I couldn’t wait to take off the saddlebags from Christina’s motorcycle, deflate the tyres just enough and test Leonida over the dunes… It was incredible! The motorcycle was going up and down the dunes as if there was not sand! In full second or third gear (OK, sometimes it was fourth…), it would go straight ahead and would climb even relatively steep dunes. When I discovered how delightful it is to move in the sand, I went to play deeper and found myself going up and down on endless, remote dunes! It was a blast!

The mad nomadess, thrilled, sitting on the hump of her camel!

   To keep Christina pleased, we took two camels and headed, with our driver, to enjoy the sunset from the top of the dunes. Youssef had hosted us at his home and he organised the camel trek for us. If you want, you can reach him at +212 670 780 710 or dreamofmorocco1@gmail.com or through his website at http://www.traveltoursmorocco.com.

The true exploring of Sahara, however, started the next day… We packed our bikes, we set on our GPS the coordinates of the M6 piste and set off to ride 240 km (149 miles) of desert, in order to go more south, to Tagounite. This was a great desert crossing! For two days we were riding on various terrains: dunes, hammada (stony desert), endless plains of hard, dried soil and what the locals call ”fis-fis”, powdery soft sand.

Soft sand is full of traps… Without momentum, it’s easy to get stuck.

   The people we met in the desert settlements intimidated us about some 6 km (3,7 miles) of powdery soft sand we had to cross, after the village of Hassi Remlia. When we told them we are Greeks, they mentioned something about some guys from Cyprus who had come here by their BMWs and had them picked up by a truck to cross this part. Nevertheless, with the small XR even Christina made it, without needing me to take her motorcycle! She didn’t even fall off! She just got stuck once but I was nearby, so I was quickly off my bike, pushed her while she was accelerating and it was easy to move. Maybe the problem is bigger when driving a 4×4, because there are some really deep ruts where the car may hit the ground. For a motorcycle it is not such a big deal. Following a rut, we had enough traction to keep us moving. No need to say, of course, that we had our tyres deflated enough once more.

The two-day crossing of the Sahara through the M6 piste was the most enjoyable thing we did in the desert!

   It wasn’t long before we left the tarmac again to ride a piste through the Drâa Valley. We were passing through oases full of palm trees and fortresses made of clay. It was a big fest that day (Eid al-Adha) and we could see lambs everywhere, ready to be sacrificed, in memory of the sacrifice of Ibrahim. We got invited in a house to celebrate and have lunch together. I had witnessed again the slaughter of an animal and knew what to expect but Christina was a little bit shaken. At least, animals here live a better life, being relatively free and not locked up in cages with machines connected to them.

Thankfully, in this part of Sahara there are many wells and we never ran out of water!

   After another dirt (well, better say rocky) road, the M5 piste, we crossed the Tizi-n-Tazazert pass, on 2,300 m (7,546 ft) altitude. We reached the Dadès Gorge and we wandered around to view the spectacular natural formations of the rocks and the fortresses that climb up on the hills. The soil in this area is reddish, so are the houses, which are made out of clay of this same soil. Christina was mad about this gorge! Now, we are in Ouarzazate, off to tourist places again. We even met some Greeks here!

The stunning Dadès Gorge with its earthen fortresses up on the hills.

Here you can watch the second of our three videos from our journey in Morocco (with English subtitles):

Soundtracks:
Sting – Desert Rose
Traditional Arab melody

   Μετά τη Fez, επισκεφτήκαμε κάποιες άλλες μικρότερες πόλεις, όπως το Moulay Idriss και τη Meknès. Στην τελευταία, είχαμε την ευκαιρία να βρεθούμε φιλοξενούμενοι μιας βερβέρικης οικογένειας από την έρημο. Η οικογένεια του Idriss ζει στη Meknès τα τελευταία χρόνια, αφού ο πατέρας του εργάζεται εκεί τώρα πια. Η μητέρα του μας ετοίμαζε πεντανόστιμα μαροκινά πιάτα, ενώ ανάμεσα στα γεύματα ο Idriss μας ξεναγούσε στην παλιά πόλη. Καταλαβαίνετε, πώς τα περάσαμε…

Η ζεστή οικογένεια του Idriss μας άνοιξε το φιλόξενο σπιτικό της στη Meknès.

   Έπρεπε να επισκεφτούμε την πρωτεύουσα, για να πάρουμε τις βίζες μας για τη Μαυριτανία. Αν και το Rabat δεν έχει κάτι το ιδιαίτερο, μόνο που σκαν μπροστά του τα κύματα του Ατλαντικού είναι αρκετό για να δώσει στην πόλη μια ευχάριστη ατμόσφαιρα. Εκεί μας φιλοξένησε ο Bilal στην παράγκα όπου ζει η οικογένειά του. Είναι φτιαγμένη με λαμαρίνες, χαρτόνια και νάιλον. Σε μια γωνιά έχει την τουαλέτα, όπου ρίχναμε μια κουρελού σαν πόρτα, για να μη φαινόμαστε. Κοιμηθήκαμε όλοι μαζί στο δωμάτιο που χρησιμοποιείται ως σαλόνι, τραπεζαρία και υπνοδωμάτιο. Ήταν ενδιαφέρον να βιώσουμε για λίγο την καθημερινή ζωή μια μεγάλης μερίδας Μαροκινών.

Σ’ αυτή την παράγκα μένει η οικογένεια του Bilal, που μας φιλοξένησε στο Rabat και βιώσαμε για λίγο την καθημερινότητα μιας μεγάλης μερίδας Μαροκινών.

   Μέσα από μικρούς επαρχιακούς δρόμους, μετά από δυο μέρες φτάσαμε στα βουνά του Μέσου Άτλαντα. Εκεί κάναμε την πρώτη μας χωμάτινη διαδρομή, το Cirque Jaffar, που μας έβγαλε στο Midelt. Περάσαμε μερικές ξεραμένες κοίτες ποταμών (oued), που ήταν γεμάτες πέτρες. Η Χριστίνα τα είδε όλα! Στα δύσκολα εμπόδια περνούσα εγώ και τη δική της μοτοσυκλέτα και τη δική μου. Έπεσε τέσσερις φορές εκείνη τη μέρα, αλλά βέβαια με μηδαμινή ταχύτητα, οπότε ούτε γάτα ούτε ζημιά.

Ετοιμάζοντας πρωινό τσαγάκι στην έρημο!

   Ξεκινήσαμε από το Gourrama προς το Boudenib, για να κάνουμε την πίστα M3 που προτείνει το βιβλίο του Chris Scott, το περίφημο “Sahara Overland”. Με θλίψη διαπίστωσα πως έχει ασφαλτοστρωθεί μέχρι και το τελευταίο της χιλιόμετρο… Παρόλ’ αυτά, το τοπίο ήταν όμορφο.

Μια από τις πρώτες kasbah (οχυρωμένοι οικισμοί ή φρούρια) που επισκεφτήκαμε, ήταν στην περιοχή του Rissani.

   Φτάσαμε στη Merzouga κι επιτέλους βλέπαμε τους αμμόλοφους της Σαχάρας (της Ζαχάρω που λεν και στο χωριό του παππού μου)! Ανυπομονούσα για τη στιγμή που θα βγάζαμε τα σαμάρια από τη μοτοσυκλέτα της Χριστίνας, θα ξεφούσκωνα αρκετά τα λάστιχα και θα δοκίμαζα τη Λέων-είδα στους αμμόλοφους… Ήταν απίστευτο! Η μοτοσυκλέτα ανεβοκατέβαινε τους αμμόλοφους σα να μην είχαν άμμο! Με δευτέρα ή τρίτη γεμάτη (εντάξει, μερικές φορές έβαζα και τετάρτη…), πήγαινε ολόισια και ανέβαινε ακόμη και σχετικά απότομους αμμόλοφους. Όταν είδα πόσο απολαυστικά κινείται στην άμμο, πήγα να παίξω πιο βαθιά και βρέθηκα ν’ ανεβοκατεβαίνω ατελείωτους, απάτητους αμμόλοφους! Ήταν μοναδική απόλαυση…

Η mad nomad-isa τρισευτυχισμένη πάνω στην καμπούρα της καμήλας της!

   Για να μη μείνει παραπονεμένη η Χριστίνα, πήραμε δυο καμήλες και πήγαμε με τον οδηγό μας να δούμε το ηλιοβασίλεμα μέσα από τους αμμόλοφους. Ο Youssef, που μας φιλοξενούσε στο σπίτι του, οργάνωσε την εκδρομή με τις καμήλες. Όσοι ενδιαφέρονται μπορούν να τον βρουν στο +212 670 780 710 ή dreamofmorocco1@gmail.com ή μέσω της ιστοσελίδας του στο http://www.traveltoursmorocco.com.

Η πραγματική εξερεύνηση της Σαχάρας, όμως, ξεκίνησε την επόμενη μέρα… Φορτώσαμε τις μοτοσυκλέτες, βάλαμε στο GPS τα στίγματα από την εκτός δρόμου διαδρομή M6 και ξεκινήσαμε να διασχίσουμε 240 χλμ. ερήμου, για να βγούμε πιο νότια, στο Tagounite. Αυτή ήταν πραγματική διάσχιση ερήμου! Επί δυο μέρες οδηγούσαμε σ’ ένα σωρό εδάφη: αμμόλοφους, hammada (πετρώδης έρημος), ατελείωτες εκτάσεις σκληρού, ξεραμένου χώματος κι αυτό που αποκαλούν “φις-φις”, δηλαδή πολύ μαλακή άμμος.

Η μαλακή άμμος κρύβει παγίδες κι αν δεν έχεις φόρα, είναι εύκολο να κολλήσεις…

   Όσοι συναντούσαμε στους οικισμούς της ερήμου, μας τρομοκρατούσαν για τα 6 χλμ. μαλακής άμμου που θα έπρεπε να περάσουμε μετά το χωριό Hassi Remlia. Όταν είπαμε πως είμαστε Έλληνες, μας είπαν για κάποιους Κύπριους που ήρθαν εδώ με BMW και τις έβαλαν σε φορτηγό για να περάσουν εκείνο το κομμάτι. Παρόλ’ αυτά, με το XRάκι πέρασε ακόμη κι η Χριστίνα, χωρίς να χρειαστεί να πάρω εγώ τη μοτοσυκλέτα της! Μάλιστα, δεν έπεσε καν. Κόλλησε σ’ ένα σημείο μόνο, αλλά ήμουν δίπλα της, οπότε κατέβηκα γρήγορα από τη μοτοσυκλέτα μου, την έσπρωξα ενώ έδινε γκάζι και βγήκε εύκολα. Ίσως είναι μεγαλύτερο πρόβλημα για τα 4×4, γιατί έχει πολύ βαθιές ροδιές, όπου βρίσκουν στο έδαφος τ’ αυτοκίνητα. Για τη μοτοσυκλέτα δεν ήταν ιδιαίτερο πρόβλημα. Μπαίναμε σε μια ροδιά κι είχαμε αρκετή πρόσφυση για να κινούμαστε. Εννοείται, βέβαια, πως είχαμε ξεφουσκώσει πάλι αρκετά τα ελαστικά μας.

Η διήμερη διάσχιση της Σαχάρας μέσω της εκτός δρόμου διαδρομής M6 ήταν ό,τι πιο απολαυστικό κάναμε στην έρημο!

   Δε μείναμε πολύ στην άσφαλτο και ξαναβγήκαμε σε μια χωμάτινη διαδρομή μέσα στην Κοιλάδα Drâa. Περνούσαμε συνέχεια οάσεις γεμάτες φοίνικες και φρούρια φτιαγμένα από πηλό. Ήταν μεγάλη γιορτή εκείνη τη μέρα (Eid al-Adha) και παντού θυσίαζαν αρνιά στη μνήμη της θυσίας του Ιμπραήμ. Μας προσκάλεσαν σε κάποιο σπίτι για να γιορτάσουμε και να φάμε μαζί τους. Εγώ είχα ξαναδεί σφαγή ζώου κι ήξερα τι να περιμένω, αλλά η Χριστίνα τρόμαξε λίγο. Τουλάχιστον εδώ περνούν καλύτερη ζωή τα ζώα, όντας σχετικά ελεύθερα κι όχι κλεισμένα σε κλουβιά με μηχανήματα συνδεδεμένα πάνω τους.

Ευτυχώς, στη Σαχάρα υπάρχουν αρκετά πηγάδια και το νερό δε μας έλειψε!

   Μετά από άλλη μια χωμάτινη (πέτρινη, για να λέμε την αλήθεια) διαδρομή, τη Μ5, διασχίσαμε το Πέρασμα Tizi-n Tazazert, στα 2.300 μ. υψόμετρο, και βγήκαμε στο Φαράγγι Dadès. Κάναμε κι εκεί μια βόλτα για να δούμε τους εντυπωσιακούς πέτρινους σχηματισμούς της φύσης και τα φρούρια που είναι σκαρφαλωμένα στους λόφους. Το χώμα στην περιοχή είναι κοκκινωπό, οπότε και τα σπίτια που είναι φτιαγμένα με λάσπη από ‘κει, έχουν την ίδια απόχρωση. Η Χριστίνα ξετρελάθηκε μ’ αυτό το φαράγγι! Τώρα είμαστε στην Ouarzazate και βγήκαμε πάλι σε τουριστικά μέρη. Μέχρι και Έλληνες συναντήσαμε εδώ!

Το εντυπωσιακό Φαράγγι Dadès με τα πήλινα φρούριά του σκαρφαλωμένα στους λόφους.

Εδώ μπορείτε να δείτε το δεύτερο από τα τρία βίντεο του ταξιδιού μας στο Μαρόκο:

Soundtracks:
Sting – Desert Rose
Παραδοσιακή αραβική μελωδία

   Just before the millennium, in a school in the centre of Thessaloniki, Greece: it’s Algebra class… A dark-haired boy is trying to pay attention, quite unsuccessfully though, as his like-aged friend on the same desk, with the untamed curly hair, is trying to persuade him play hangman with him…

   Just before the big trip to Africa, in a workshop in the west side of Thessaloniki: it’s make-ready time… A dark haired man, who made a living out of numbers, now partner in the financial consulting firm, known as ”Oikonomiki Makedonias”, is there to support, not just morally but even materially, the dream of his old colleague with the curly hair!

   When I started preparing this trip, in an attempt of finding potential sponsors, I had never even dreamt of the possibility that supporter on this endeavor would be my colleague and friend since high school, Kostis Varvaropoulos. Actually, a more suitable surname would be Berberopoulos, as many of the kilometers we will be riding to the Berbers’ villages will be ridden thanks to him and his firm! He had been serious about it a long time before starting this trip, but I did not want any financial issues to get in the middle of our friendship. However, he was determined to make us a gift, a sponsorship, you name it. In the end, “Oikonomiki Makedonias” was the only one of our sponsors that financially supported “mad about Africa”!

Kostis is always bidding us farewell in the most impressive way: the previous time it was with a huge banner, wishing me to have a nice trip, this time it was with a champagne!

   So, do you still consider that finance and people dealing with it are mere bureaucrats, lacking inspiration? People make the difference in every sector. ”Oikonomiki Makedonias” defeated the stereotypes, sharing our dream… How else could you get consulting on your business, if not from someone sharing your own vision? That’s the only way to have the financial issues of your business taken care of by people responsible and trustworthy.

Kostis and “Oikonomiki Makedonias”, you must have already figured out which ones are the kilometers dedicated to you 😉 Thank you so much!

   Λίγο πριν την έναρξη της καινούργιας χιλιετίας, σ’ ένα σχολείο στο κέντρο της Θεσσαλονίκης: η ώρα της Άλγεβρας… Ένα μελαχρινό αγόρι προσπαθεί να προσέξει στο μάθημα, αλλά δεν τα καταφέρνει, αφού ο συμμαθητής του στο ίδιο θρανίο με τα ατίθασα σγουρά μαλλιά, τον παρασύρει να παίξουν κρεμάλα…

   Λίγο πριν την έναρξη του μεγάλου ταξιδιού στη Αφρική, σ’ ένα εργαστήριο στις Δυτικές συνοικίες της Θεσσαλονίκης: η ώρα της προετοιμασίας… Ένας μελαχρινός άντρας, που έκανε τους αριθμούς επάγγελμά του, συνιδιοκτήτης πια του γραφείου συμβουλευτικής επιχειρήσεων “Οικονομική Μακεδονίας”, είναι εκεί για να στηρίξει, όχι μόνο ηθικά αλλά και υλικά, το όνειρο του παλιού του συμμαθητή με τα σγουρά μαλλιά!

   Όταν ξεκίνησα την προετοιμασία αυτού του ταξιδιού, στην προσπάθεια ανεύρεσης πιθανών χορηγών, ούτε κατά διάνοια δε μπορούσα να φανταστώ πως χορηγός και υποστηρικτής μου σ’ αυτό το εγχείρημα θα ήταν ο παλιός μου φίλος και συμμαθητής Κωστής Βαρβαρόπουλος. Μάλλον Βερβερόπουλος έπρεπε να λέγεται, αφού κάποια από τα χιλιόμετρα που θα μας οδηγήσουν στους Βέρβερους θα τα χρωστάμε σ’ αυτόν και στην “Οικονομική Μακεδονίας”! Μου το έλεγε από καιρό πριν ξεκινήσω το ταξίδι, αλλά δεν ήθελα να μπλέξουμε τα οικονομικά στη φιλία μας. Επέμενε, όμως, να μας κάνει ένα δώρο, μια χορηγία, όπως θέλετε πείτε το. Τελικά, η “Οικονομική Μακεδονίας” ήταν ο μόνος χορηγός που ενίσχυσε χρηματικά το “mad about Africa”!

Ο Κωστής πάντα μας αποχαιρετά εντυπωσιακά: την προηγούμενη φορά με πανό, αυτή τη φορά με σαμπάνια!

   Ακόμα, λοιπόν, θεωρείτε απρόσωπα και τεχνοκρατικά τα οικονομικά και τους ανθρώπους που ασχολούνται με αυτά; Πίσω από τα πάντα βρίσκονται άνθρωποι. Η “Οικονομική Μακεδονίας” ανατρέπει τα στερεότυπα, κάνοντας το όνειρό μας και δικό της όνειρο… Πώς, άλλωστε, είναι δυνατόν να σας συμβουλέψει κάποιος για την επιχείρησή σας, αν δεν οικειοποιηθεί το όραμά σας; Έτσι, τα οικονομικά της επιχείρησής σας ή τα προσωπικά σας θα βρίσκονται σ’ έμπιστα χέρια και σε ανθρώπους υπεύθυνους.

Κωστή και “Οικονομική Μακεδονίας”, ήδη καταλάβατε ποια χιλιόμετρα θα σας αφιερώσουμε 😉  Σας ευχαριστούμε!

   The ferry we took from Italy let us debark near Tangier. This was the first Moroccan city we visited, even though it was not on schedule, as it was not really worth visiting. From 1912 until the ’60s, Tangier was turned into an International Zone. Artists, spies, expatriates, junkies and all sorts of other people from every part of the world consisted half of the city’s population. That was until just after the declaration of Moroccan independence from France and Spain, but some signs of multiculturalism still remain.

Tangier’s showcase is now tidy and clean.

   The first interesting medina (old city) we visited was that of Tetouan. Walking inside the ramparts, we got lost in a labyrinth of twirling narrow streets. Carpenters, blacksmiths, marble craftsmen, leather craftsmen; every working group has it own neighborhood. The most vivid part of the town is where the alimentary souq (market) is. Vendors cry for their goodies and chickens cackle… Everything you find here is nothing but fresh. The chickens are being sold alive! The customers choose the one they prefer and the butcher slaughters it and takes off the feathers in a glimpse of an eye!

Women in the North wear these hats that sometimes made us feel like we are in Latin America!

   The medina in Chefchaouen is even more beautiful, as everything is painted blue. Being close to the Mediterranean, the influence of the neighboring Andalusia is still evident. Until 1920, in this remote mountainous town you would find only Muslims and a few Jews expatriates from Granada. It was prohibited for Christians to enter the city or else they were condemned to death.

Small, mountainous Chefchaouen is Morocco’s blue town!

   Now things are very different, as the whole region is known for the mass production of hashish, with armies of tourists arriving to Chefchaouen in order to taste it. As a consequence, the once small plantations of that herb, traditionally cultivated by the locals without processing it into hashish, evolved, with the support of the hippy movement, into the biggest hashish plantation worldwide. By now, 42% of the world’s production comes from the Rif Mountains. We were being hassled so much to buy hashish that in the end whenever someone was saying: “Hello mister!”, I was immediately answering: “I don’t smoke!”. The most cheeky replied: “Maybe your friend?”!

The seaside road next to the Mediterranean passes through impressive and quiet places…

   We enjoyed a short trekking on the Rif Mountains and then we headed east through the isolated coastal road. We stared at the beauty of the Mediterranean for the last time. I hope it will be years until we see it again… It was there where we went to see the fortress of  El Peñón de Velez de la Gomera, built on a big rock in the sea. Unfortunately, this rock, along with a few other coastal areas, are still under Spanish occupation!

The castle at El Peñón de Velez de la Gomera is still a Spanish colony.

   We reached the border to Algeria. We were planning to do some off-road riding in the region, but the ball-bearing on the front wheel of Baobabis changed our plans… Luckily, during a routine control, I found out that the wheel had some freeplay! Having covered just around 10,000 km (6,214 miles), this breakdown was really inexplicable! I even had the wheels calibrated before starting the trip. In Asia I had never replaced the front wheel’s ball-bearings, neither before nor during the trip. They had covered over 120,000 km (74,566 miles) before I replaced them for precaution, after having returned to Greece.

This time the ball-bearings on my motorcycle were replaced much easier and faster than expected!

   As I didn’t want to experience again the nightmare of a broken ball-bearing in the middle of nowhere, as it happened in Tajikistan, we went to Oujda, a big city by the border. It was easy there to find the appropriate ball-bearings. I had them put into place in ten minutes, in a workshop repairing bicycles and mopeds! It is so much easier when something like that occurs near a city…

   From there we moved west exploring the Tazzeka Mountain. We went up to 1,980 m (6,496 ft) altitude where the air was so fresh and cool! We found an amazing spot to pitch our tent deep into the pine forest.

Reaching Fez through the countryside road…

   Now you find us in the renowned Fez. Its medina is vast! It’s a labyrinth where you can lose yourself for hours. Every sense is being trigged continuously… The vivid colours of the textiles, the sounds of blacksmiths working the copper, the essence of the spices; all overflow the narrow streets of the old city…

Fez medina…

Here you can watch our first video from our journey in Morocco (with English subtitles):

Soundtracks:
Gnawa Musicians of Marrakesh
Traditional Arabic melodies

   Το καράβι από την Ιταλία μας άφησε κοντά στην Ταγγέρη. Αυτή ήταν η πρώτη μαροκινή πόλη που επισκεφτήκαμε, αν και δεν την είχαμε στο πρόγραμμα, αφού δεν είναι κάτι το ιδιαίτερο. Από το 1912 μέχρι τη δεκαετία του ’60, η Ταγγέρη είχε χαρακτηριστεί διεθνής ζώνη. Καλλιτέχνες, κατάσκοποι, εξόριστοι, ναρκομανείς κι ένα σωρό άλλοι από κάθε γωνιά του κόσμου αποτελούσαν, πλέον, το μισό πληθυσμό της πόλης. Αυτό έπαψε λίγο μετά την ανεξαρτησία του Μαρόκου από τη Γαλλία και την Ισπανία, αλλά έχουν μείνει κάποια ίχνη πολυπολιτισμικότητας.

Η “βιτρίνα” της Ταγγέρης είναι πλέον περιποιημένη και καθαρή.

   Η πρώτη ενδιαφέρουσα medina (παλιά πόλη) που επισκεφτήκαμε ήταν στο Tetouan. Περάσαμε τα τείχη και χαθήκαμε στο λαβύρινθο που σχηματίζεται από τα πολύβουα στενά. Αλλού έχει μαραγκούς, αλλού σιδεράδες, αλλού μαρμαράδες, αλλού τεχνίτες που δουλεύουν το δέρμα, κάθε ομάδα είχε τη γειτονιά της. Το πιο ζωντανό κομμάτι είναι στην αγορά που πουλούν φαγητό. Οι μαγαζάτορες διαλαλούν την πραμάτεια τους, οι κότες κακαρίζουν… Τα πάντα εδώ είναι απολύτως φρέσκα. Τις κότες τις έχουν ζωντανές. Οι νοικοκυρές διαλέγουν ποια θέλουν κι ο κρεοπώλης τη σφάζει και την ξεπουπουλιάζει μπροστά τους!

Στο βορρά οι γυναίκες φορούν αυτά τα καπέλα, που μας έκαναν να νιώθουμε ώρες-ώρες πως βρισκόμαστε στη Λατινική Αμερική!

   Η medina του Chefchaouen είναι ακόμα πιο όμορφη, αφού κυριαρχεί το μπλε χρώμα. Βρίσκεται κοντά στη Μεσόγειο κι οι επιρροές από τη γειτονική Ανδαλουσία είναι φανερές μέχρι σήμερα. Στην απομονωμένη αυτή ορεινή κωμόπολη μέχρι το 1920 ζούσαν μόνο μουσουλμάνοι και κάποιοι ιουδαίοι πρόσφυγες από τη Γρανάδα. Οι χριστιανοί απαγορεύονταν να μπουν, γιατί διαφορετικά καταδικάζονταν σε θάνατο.

Το μικρό, ορεινό Chefchaouen είναι η μπλε πόλη του Μαρόκου!

   Τώρα η κατάσταση έχει αλλάξει, αφού η περιοχή έγινε γνωστή για το άφθονο χασίσι της και πλήθος ξένων ρέει στο Chefchaouen για να το απολαύσει. Έτσι, οι μικρές φυτείες του βοτάνου που καλλιεργούσαν παραδοσιακά οι ντόπιοι, και δεν το μετέτρεπαν σε χασίσι, εξελίχθηκαν με τη βοήθεια των χίπηδων της εποχής εκείνης στη μεγαλύτερη φυτεία χασισιού στον κόσμο. 42% της παγκόσμιας παραγωγής, πλέον, προέρχεται από τα Βουνά Rif. Μας είχαν πρήξει τόσο για ν’ αγοράσουμε χασίσι, που στο τέλος όταν μου έλεγαν: “Hello mister!”, τους απαντούσα κατευθείαν: “I don’t smoke!”. Κι οι πιο θρασείς αποκρίνονταν: “Maybe your friend?”!

Ο παραλιακός δρόμος δίπλα στη Μεσόγειο περνά από εντυπωσιακά, ερημικά μέρη…

   Απολαύσαμε μια σύντομη πεζοπορία στα Βουνά Rif κι ύστερα κατευθυνθήκαμε ανατολικά από τον ερημικό παραλιακό δρόμο. Εκεί χαρήκαμε τη Μεσόγειο στις ομορφιές της για τελευταία φορά. Ελπίζω να κάνουμε χρόνια να την ξαναδούμε… Κάπου εκεί είδαμε και το κάστρο El Peñón de Velez de la Gomera, που δεσπόζει σ’ έναν ψηλό βράχο μέσα στη θάλασσα. Δυστυχώς, μέχρι σήμερα αυτός ο βράχος, μαζί με κάποιες άλλες μικρές παραλιακές περιοχές, αποτελούν ισπανικές αποικίες!

Το κάστρο El Peñón de Velez de la Gomera αποτελεί μέχρι σήμερα ισπανική αποικία.

   Φτάσαμε μέχρι τα σύνορα με την Αλγερία. Είχαμε σκοπό να κάνουμε κάποιες χωμάτινες διαδρομές στην περιοχή, αλλά τα ρουλεμάν του μπροστινού τροχού του Μπαομπάμπη μας άλλαξαν τα σχέδια… Ευτυχώς, που έτυχε να κουνήσω τη ρόδα για έναν έλεγχο κι έκπληκτος διαπίστωσα πως τα ρουλεμάν είχαν τζόγο! Είχαν κάνει μόλις 10.000 χλμ. κι είναι ανεξήγητο πώς χάλασαν τόσο γρήγορα! Είχα κάνει και ζυγοστάθμιση πριν ξεκινήσω. Στην Ασία τα μπροστινά ρουλεμάν δεν τα είχα αλλάξει ούτε πριν το ταξίδι ούτε κατά τη διάρκεια. Είχαν κάνει πάνω από 120.000 χλμ. μέχρι να τα αλλάξω προληπτικά, όταν επέστρεψα στην Ελλάδα.

Αυτή τη φορά τα ρουλεμάν του Μπαομπάμπη αλλάχτηκαν πολύ πιο εύκολα και γρήγορα απ’ ό,τι περίμενα!

   Για να μην ξαναπεράσω τον εφιάλτη που πέρασα όταν μου είχε σπάσει το ρουλεμάν του πισινού τροχού στο Τατζικιστάν, στη μέση του πουθενά, πήγαμε στην Oujda, που είναι μεγάλη πόλη δίπλα στα σύνορα. Εκεί βρήκα αμέσως τα κατάλληλα ρουλεμάν κι ένας μάστορας που έφτιαχνε ποδήλατα και μοτοποδήλατα, τα πέρασε μέσα σε δέκα λεπτά! Πόσο πιο εύκολο είναι όταν είσαι σε πόλη…

    Από ‘κει κινηθήκαμε δυτικά κι εξερευνήσαμε το Όρος Tazzeka. Ανεβήκαμε μέχρι τα 1.980 μ. κι είχε πολύ ωραία δροσούλα εκεί πάνω! Βρήκαμε ένα καταπληκτικό μέρος να κατασκηνώσουμε, μέσα στα έλατα.

Πλησιάζοντας στη Fez από τον επαρχιακό δρόμο…

   Τώρα είμαστε στην περίφημη Fez. Η medina της είναι τεράστια! Είναι ένας λαβύρινθος στον οποίο χάνεσαι για ώρες. Οι αισθήσεις πλημμυρίζουν από ερεθίσματα… Τα ζωηρά χρώματα των υφασμάτων, η μουσική από τα σφυριά των χαλκουργών, η μυρωδιά των μπαχαρικών, όλα αναμιγνύονται μέσα στα στενά της παλιάς πόλης…

Στην παλιά πόλη της Fez…

Εδώ μπορείτε να δείτε το πρώτο βίντεο από το ταξίδι μας στο Μαρόκο:

Soundtracks:
Μουσικοί Gnawa του Marrakesh
Παραδοσιακές αραβικές μελωδίες